Uretanlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 149-b. — ziyouz.com
Uretanlar (frans. urethane, lot. urea— moçevina va ether — efir), karbamatlar — karbamin kislota efirlari. Umumiy formulasi NH2COOR (bu yerda R — metil, etil yoki b. organik radikal); rangsiz kristall moddalar: meti l u retan (suyuklaniş t-rasi 52°, kaynaş t-rasi 177°), etiluretan (suyuklaniş t-rasi 49°, kaynaş t-rasi 184°). Organik erituvçilarda erimaydi, suvda yaxşi eriydi. Işkrrlar va konsentrlangan kislotalar ta'sirida parçalanadi. Ammiak b-n moçevina hosil qiladi. Poliuretanlar sintezida, gerbitsid va insektitsid sifatida qöllanadi; ba'zi U. (mas, etiluretan) — tinçlantiruvçi va uxlatuvçi modda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УРЕТАНЛАР (франц. urethane, лот. urea— мочевина ва ether — эфир), карбаматлар — карбамин кислота эфирлари. Умумий формуласи NH2COOR (бу ерда R — метил, этил ёки б. органик радикал); рангсиз кристалл моддалар: мети л у ретан (суюкланиш т-раси 52°, кайнаш т-раси 177°), этилуретан (суюкланиш т-раси 49°, кайнаш т-раси 184°). Органик эритувчиларда эримайди, сувда яхши эрийди. Ишкррлар ва концентрланган кислоталар таъсирида парчаланади. Аммиак б-н мочевина ҳосил қилади. Полиуретанлар синтезида, гербицид ва инсектицид сифатида қўлланади; баъзи У. (мас, этилуретан) — тинчлантирувчи ва ухлатувчи модда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.