Uron kislotalar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 151-b. — ziyouz.com
Uron kislotalar aldozalarning hosilalari. Umumiy formulasi SNO (SNON)I SOON. Aldozalardan birlamçi gidroksil guruhi (—CH2OH) örniga karboksil guruhi (—SOON) borligi b-n farq qiladi. Kristall yoki amorf moddalar; uçmaydi, suvda va qutbli erituvçilarda yaxşi eriydi. Kimyoviy xossalariga köra, aldozalarga ham, oksikislotalarga ham öxşaydi. Tabiatda 6 uglerod atomli xrlida uçraydi (geksuron kislota). Ularning nomi tegişli geksozaga qarab belgilanadi (mas, glkjuron kislota glyukoza nomidan). U.k. hayvon va ösimliklarning biologik muhim biopolimerlari tarkibiga kiradi. D glyukuron kislota hayvon organizmida zaharli moddalarni yöqotişda qatnaşadi va askorbin kislota biosintezida boşlanğiç mahsulot hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УРОН КИСЛОТАЛАР альдозаларнинг ҳосилалари. Умумий формуласи СНО (СНОН)И СООН. Альдозалардан бирламчи гидроксил гуруҳи (—СН2ОН) ўрнига карбоксил гуруҳи (—СООН) борлиги б-н фарқ қилади. Кристалл ёки аморф моддалар; учмайди, сувда ва қутбли эритувчиларда яхши эрийди. Кимёвий хоссаларига кўра, альдозаларга ҳам, оксикислоталарга ҳам ўхшайди. Табиатда 6 углерод атомли хрлида учрайди (гексурон кислота). Уларнинг номи тегишли гексозага қараб белгиланади (мас, глкжурон кислота глюкоза номидан). У.к. ҳайвон ва ўсимликларнинг биологик муҳим биополимерлари таркибига киради. D глюкурон кислота ҳайвон организмида заҳарли моддаларни йўқотишда қатнашади ва аскорбин кислота биосинтезида бошланғич маҳсулот ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.