Usmonxöjayev
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 182–183-b. — ziyouz.com
Usmonxöjayev Halim Haydaroviç (1919.20.11 Toşkent 1993.9.4) mexanika sohasidagi olim, Özbekiston FA akad. (1984). Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1980). Toşkent töqimaçilik in-tini tugatgan (1950). Şu intda i.t. sektori boşliği (1950—52), assistent (1951 — 52), öqituvçi (1954—57), dekan (1958-61), Özbekiston FA Mexanika va inşootlarning seysmik mustahkamligi in-tida özi taşkil qilgan mexanizm va maşinalar nazariyasi lab. mudiri (1961 y.dan). Ilmiy işlari, asosan, maşina agregatining dinamikasi, paxta teriş va tozalaş maşinalari, töqimaçilik maşinalari nazariyasiga doyr. U. rahbarligida paxta teriş maşinalarining iş unumini oşiruvçi va paxtaning tökilişini kamaytiruvçi tarkibiy şpindel yaratilgan va i.ç.ga joriy qilingan. U. şpindel tişlari trayektoriyasiga qarab tezlik rejimini aniklaşga imkon beruvçi «Universal epigipotsiklograf» asbobni yaratgan, paxta teriş maşinasi unumdorligini oldindan aniqlaş formulasini işlab çiqqan. U. gazlama töqiş avtomat stanogi mokisi nayçalarini almaştirişdagi energiyani aniklaş asbobi va b. ixtirolar muallifi. Beruniy nomidagi Özbekiston davlat mukofoti laureati (1989).
As: Mexanizm va maşinalar nazariyasi [Darslik], T., 1970; Kinematika i dinamika mexanizmov i maşin (v soavtorstve), T., 1969; Tayni xlopka i çudesniye mexanizmi, T., 1979; Teoriya mexanizmov i proizvoditelnost xlopkouboroçnix maşin, T., 1990.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УСМОНХЎЖАЕВ Ҳалим Ҳайдарович (1919.20.11 Тошкент 1993.9.4) механика соҳасидаги олим, Ўзбекистон ФА акад. (1984). Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1980). Тошкент тўқимачилик ин-тини тугатган (1950). Шу интда и.т. сектори бошлиғи (1950—52), ассистент (1951 — 52), ўқитувчи (1954—57), декан (1958-61), Ўзбекистон ФА Механика ва иншоотларнинг сейсмик мустаҳкамлиги ин-тида ўзи ташкил қилган механизм ва машиналар назарияси лаб. мудири (1961 й.дан). Илмий ишлари, асосан, машина агрегатининг динамикаси, пахта териш ва тозалаш машиналари, тўқимачилик машиналари назариясига дойр. У. раҳбарлигида пахта териш машиналарининг иш унумини оширувчи ва пахтанинг тўкилишини камайтирувчи таркибий шпиндель яратилган ва и.ч.га жорий қилинган. У. шпиндель тишлари траекториясига қараб тезлик режимини аниклашга имкон берувчи «Универсал эпигипоциклограф» асбобни яратган, пахта териш машинаси унумдорлигини олдиндан аниқлаш формуласини ишлаб чиққан. У. газлама тўқиш автомат станоги мокиси найчаларини алмаштиришдаги энергияни аниклаш асбоби ва б. ихтиролар муаллифи. Беруний номидаги Ўзбекистон давлат мукофоти лауреати (1989).
Ас: Механизм ва машиналар назарияси [Дарслик], Т., 1970; Кинематика и динамика механизмов и машин (в соавторстве), Т., 1969; Тайны хлопка и чудесные механизмы, Т., 1979; Теория механизмов и производительность хлопкоуборочных машин, Т., 1990.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.