Utilitarizm
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 196-b. — ziyouz.com
Utilitarizm (lot. utilitas — foyda, manfaat) — 1) barça hodisalarini ularning faqat fonda keltirişi, muayyan maqsadga erişiş uçun vosita bölib xizmat qiliş imkoniyati nuqtai nazaridan baholaş prinsipi; 2) etikada — pozitivistik yönaliş. I. Ventam asos solgan. Foydani axlok,ning asosi va insoniy xattiharakatlarning mezoni deb hisoblagan. 19-a.da Buyuk Britaniyada tarqalgan. Uning asosiy prinsipi şaxsiy manfaatlarni qondiriş vositasi b-n «eng köp odamlarni iloji boriça köproq baxtli qiliş»dan iborat. U. davlat va huquq funksiyalarini tuşunişga asos qilib qöyiladi. «Fonda prinsipi»ni biliş nazariyasiga köçiriş pragmatizmnit paydo bölişiga yordamlaşdi. Hoz. zamon Ğarb etikasida U. örniga «axloqiy mulohazalarni tahlil qiliş» (emotivizm, etikada mantiqiy pozitivizm) qöyilmokda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УТИЛИТАРИЗМ (лот. utilitas — фойда, манфаат) — 1) барча ҳодисаларини уларнинг фақат фонда келтириши, муайян мақсадга эришиш учун восита бўлиб хизмат қилиш имконияти нуқтаи назаридан баҳолаш принципи; 2) этикада — позитивистик йўналиш. И. Вентам асос солган. Фойдани ахлок,нинг асоси ва инсоний хаттиҳаракатларнинг мезони деб ҳисоблаган. 19-а.да Буюк Британияда тарқалган. Унинг асосий принципи шахсий манфаатларни қондириш воситаси б-н «энг кўп одамларни иложи борича кўпроқ бахтли қилиш»дан иборат. У. давлат ва ҳуқуқ функцияларини тушунишга асос қилиб қўйилади. «Фонда принципи»ни билиш назариясига кўчириш прагматизмнит пайдо бўлишига ёрдамлашди. Ҳоз. замон Ғарб этикасида У. ўрнига «ахлоқий мулоҳазаларни таҳлил қилиш» (эмотивизм, этикада мантиқий позитивизм) қўйилмокда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.