Uxlatuvçi dorilar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 200-b. — ziyouz.com
Uxlatuvçi dorilar - uyqu keltiruvçi dorilar; organizmga yuborilganda tabiiy uyquga monand holatni paydo qiladi. U.d.ning samarasi markaziy nerv sistemasining turli qismlariga tormozlovçi ta'sir körsatişiga asoslangan. U.d.ning kiçik dozasi kişini tinçlantiradi.
U.d.ga barbiturat kislota hosilalari yoki barbituratlar va kimyoviy tuzilişi turliça bölgan moddalar kiradi. Tinçlantiruvçi moddalar ham uyquni normallaştirişga yordam berib, hayajonni kamaytiradi, tajanglik va bezovtalikni yöqotib, uyqu keltiradi. Uyquning turli buzilişlarida U.d. qöllaniladi.
U.d. uyqu keltiriş tezligi hamda uxlatiş muddatiga köra, uzoq muddatli va örtaça muddatli dorilarga bölinadi. Vraç turliça uyqu buzilişini davolaş uçun dori tanlaşda bu xususiyatlarni e'tiborga olişi lozim.
Köpçilik U.d. kuçli ta'sir etuvçi dori moddalari qatoriga kiradi. Ularni faqat vraç ruxsati b-n qabul qiliş lozim, aks holda odam bu dorilarga örganib qoladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УХЛАТУВЧИ ДОРИЛАР - уйқу келтирувчи дорилар; организмга юборилганда табиий уйқуга монанд ҳолатни пайдо қилади. У.д.нинг самараси марказий нерв системасининг турли қисмларига тормозловчи таъсир кўрсатишига асосланган. У.д.нинг кичик дозаси кишини тинчлантиради.
У.д.га барбитурат кислота ҳосилалари ёки барбитуратлар ва кимёвий тузилиши турлича бўлган моддалар киради. Тинчлантирувчи моддалар ҳам уйқуни нормаллаштиришга ёрдам бериб, ҳаяжонни камайтиради, тажанглик ва безовталикни йўқотиб, уйқу келтиради. Уйқунинг турли бузилишларида У.д. қўлланилади.
У.д. уйқу келтириш тезлиги ҳамда ухлатиш муддатига кўра, узоқ муддатли ва ўртача муддатли дориларга бўлинади. Врач турлича уйқу бузилишини даволаш учун дори танлашда бу хусусиятларни эътиборга олиши лозим.
Кўпчилик У.д. кучли таъсир этувчи дори моддалари қаторига киради. Уларни фақат врач рухсати б-н қабул қилиш лозим, акс ҳолда одам бу дориларга ўрганиб қолади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.