Uy-joy huquqi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 42-b. — ziyouz.com
Uy-joy huquqi - fuqarolarning turar joy binolariga ega böliş, ulardan foydalaniş qoidalari va ş.k.ni tartibga soluvçi huquqiy normalar majmui. Uyjoy köçmas mulk hisoblanadi. Özbekiston qonunlariga köra, turar joyga bölgan mulk huquqi muddatsiz bölib, uning mulkdori özga şaxslar (fuqarolar, taşkilotlar yoki davlat) ning huquq va qonuniy manfaatlarini buzmagan holda egalik qilişi, foydalanişi va tasarruf etişi mumkin. Uyjoy xususiy yoki davlat mulki bölişi, ayni vaqtda u qonun xujjatlarida belgilangan tartibda mulkçilikning bir şaklidan boşqa şakliga ham ötişi mumkin. Uyjoyga bölgan xususiy mulk miqdor, ölçam va qiymat jihatdan çeklanmaydi. Ayni vaqtda qonunda turar joy maydonining bir kişi hisobiga eng kam ijtimoiy normasi ham belgilanadi. Unga köra, uyjoy maydonining ijtimoiy normasi Krraqalpoğiston Respublikasi Vazirlar Kengaşi, viloyatlar va Toşkent ş. hokimliklari tomonidan 1 kişi hisobiga 16 kv m dan, kresloaravaçada harakatlanadigan nogironlar uçun esa — 23 kv m dan kam bölmagan hajmda belgilanadi. Yangi ajratilgan yer uçastkasida qurilayotgan uyjoyga mulk huquqi davlat röyxatidan ötkazilgan paytdan boşlab vujudga keladi. Ajratib berilgan yer uçastkasi davlat mulki bölib, u fuqarolarga aşyoviy huquq asosida (ya'ni, meros qilib qoldiriladigan yer uçastkasiga umrbod ega lik qiliş tarzida) tegişli böladi. Uyjoy b-n boğliq barça bitimlar (oldisotdi, hadya, «^ ayirboşlaş, meros, ijara, garov) yozma şaklda tuzilişi, notarial guvoxlantirilişi va davlat röyxatidan ötkazilişi lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УЙ-ЖОЙ ҲУҚУҚИ - фуқароларнинг турар жой биноларига эга бўлиш, улардан фойдаланиш қоидалари ва ш.к.ни тартибга солувчи ҳуқуқий нормалар мажмуи. Уйжой кўчмас мулк ҳисобланади. Ўзбекистон қонунларига кўра, турар жойга бўлган мулк ҳуқуқи муддатсиз бўлиб, унинг мулкдори ўзга шахслар (фуқаролар, ташкилотлар ёки давлат) нинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини бузмаган ҳолда эгалик қилиши, фойдаланиши ва тасарруф этиши мумкин. Уйжой хусусий ёки давлат мулки бўлиши, айни вақтда у қонун хужжатларида белгиланган тартибда мулкчиликнинг бир шаклидан бошқа шаклига ҳам ўтиши мумкин. Уйжойга бўлган хусусий мулк миқдор, ўлчам ва қиймат жиҳатдан чекланмайди. Айни вақтда қонунда турар жой майдонининг бир киши ҳисобига энг кам ижтимоий нормаси ҳам белгиланади. Унга кўра, уйжой майдонининг ижтимоий нормаси Кррақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент ш. ҳокимликлари томонидан 1 киши ҳисобига 16 кв м дан, креслоаравачада ҳаракатланадиган ногиронлар учун эса — 23 кв м дан кам бўлмаган ҳажмда белгиланади. Янги ажратилган ер участкасида қурилаётган уйжойга мулк ҳуқуқи давлат рўйхатидан ўтказилган пайтдан бошлаб вужудга келади. Ажратиб берилган ер участкаси давлат мулки бўлиб, у фуқароларга ашёвий ҳуқуқ асосида (яъни, мерос қилиб қолдириладиган ер участкасига умрбод эга лик қилиш тарзида) тегишли бўлади. Уйжой б-н боғлиқ барча битимлар (олдисотди, ҳадя, «^ айирбошлаш, мерос, ижара, гаров) ёзма шаклда тузилиши, нотариал гувохлантирилиши ва давлат рўйхатидан ўтказилиши лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.