Uyqusizlik

Uyqusizlik UYQUSIZLIK, insomniya, agripniya — tungi uyqu maromining buzilişi; tunda kam yoki yuzaki uxlaş, uyqu kelmaslik, bevaqt uyğonaveriş, şuningdek, juda erta uyqu öçib ketişi va b.

Ba'zi odamlarda uyqu bolaligidan buzilgan böladi, mas, irsiy, ilk yoşda boşdan keçirilgan ba'zi kasalliklar yoki nerv sistemasi, boş miyaning şikastlanişi oqibatida kelib çiqadi. U. köpinça nerv sistemasining kuçli ruhiy, emotsional şikastlari, nevroz, psixoz, boş miyaning organik kasalliklari (ayniqsa, miya qon tomirlari aterosklerozi), içki a'zolar va endokrin bezlar (buyrak, jigar, qalqonsimon bez) kasalliklari b-n boğliq nerv sistemasining funksional buzilişlarida uçraydi. U. yotadigan joyning noqulay bölişi, biror narsadan hayajonlaniş, birorta kasallikning boşlaniş belgisi bölişi ham mumkin. Agar U. noxuş keçinmalar, toliqiş, uxlaş maromining buzilişidan (funksional U.) kelib çiqqan bölsa, u öziça tiklanadi. Buning uçun har kuni bir vaqtda odatdagi şaroitda yotiş, yaxşi hayollar suriş lozim. Bu tavsiyalarga rioya qilinsa, hayajonlaniş, toliqişdan yuzaga keladigan U. tezda ötib ketadi. Uyku yoşi qaytgan va qarigan kişilarda özgaradi; uyqu yoşlik davriga qaraganda birmunça yuzaki va qisqa muddatli bölib qoladi, bu şu yoşdagi organizmning fiziologik xususiyatlari natijasidir.

U.ning har qanday turida ham vraç b-n maslahatlaşib, zarur muolajalarni oliş tavsiya etiladi, öz bilgiça doridarmonlar b-n davolaniş xavfli asoratlarga olib keladi.