Uzun Hasan
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 36–37-b. — ziyouz.com
Uzun Hasan UZUN HASAN, asl ismi Hasanbek (taxm. 1423—1478.5.1) — Oq qöyunli davlati hukmdori (1453 y.dan), sarkarda. Krraköyunli davlatini tormor keltirib (1467), Tabriz ş.ni poytaxt qilgan (1468 y.dan). Köçmançi turk zodagonlari separatizmiga qarşi kuraş olib borgan. Uning davrida köpriklar, bozorlar, madrasalar, suğoriş kanallari bunyod etilgan. Mulkçilik munosabatlari uçun U.H.dan keyin ham norma bölib qolgan «Qonunnoma» çiqargan. Usmonli turk imperiyasiga qarşi kuraş olib borgan. Bunda u Venetsiya b-n ittifoq tuzgan (1463); Vengriya, Polşa va b. Yevropa davlatlari b-n ittifoq böliş haqida muzokaralar olib borgan. Şirvonşohlar b-n birgalikda temuriy Abu Saydak mağlubiyatga uçratgan (1469). 1473 y. U. H. dastlab turk sultoni Mehmed II ni yenggan, biroq keyinçalik u tomonidan tormor keltirilgan. Uning saroyida bölgan venetsiyalik elçilar Katarino Zeno, Iosafat Barbaro, Ambrodjo Kontarinilar U.H. davrvdagi Oq qöyunlilar davlati haqida qimmatli yozma ma'lumotlar qoldirişgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УЗУН ҲАСАН, асл исми Ҳасанбек (тахм. 1423—1478.5.1) — Оқ қўюнли давлати ҳукмдори (1453 й.дан), саркарда. Крракўюнли давлатини тормор келтириб (1467), Табриз ш.ни пойтахт қилган (1468 й.дан). Кўчманчи турк зодагонлари сепаратизмига қарши кураш олиб борган. Унинг даврида кўприклар, бозорлар, мадрасалар, суғориш каналлари бунёд этилган. Мулкчилик муносабатлари учун У.Ҳ.дан кейин ҳам норма бўлиб қолган «Қонуннома» чиқарган. Усмонли турк империясига қарши кураш олиб борган. Бунда у Венеция б-н иттифоқ тузган (1463); Венгрия, Польша ва б. Европа давлатлари б-н иттифоқ бўлиш ҳақида музокаралар олиб борган. Ширвоншоҳлар б-н биргаликда темурий Абу Сайдак мағлубиятга учратган (1469). 1473 й. У. Ҳ. дастлаб турк султони Меҳмед II ни енгган, бироқ кейинчалик у томонидан тормор келтирилган. Унинг саройида бўлган венециялик элчилар Катарино Зено, Иосафат Барбаро, Амброджо Контаринилар У.Ҳ. даврвдаги Оқ қўюнлилар давлати ҳақида қимматли ёзма маълумотлар қолдиришган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.