Uzunoyoqlilar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 37-b. — ziyouz.com
Uzunoyoqlilar (Tipulidae) ikki qanotlilar turkumiga mansub haşarotlar oilasi. Tanasi çöziq (12— 30 mm), qanotlari ensiz uzun, oyoklari nozik va tanasiga nisbatan juda uzun (nomi şundan). 2500 ga yakin turi bor. Qurtlari tuproqdagi yoki suvdagi çiriyotgan ösimliklar, suvötlar va yösinlar, ba'zan ösimliklar ildizi va yoş barglari b-n oziklanadi. Nam va birmunça iliq iqlimli hududlarda tarqalgan. Özbekistonda bir neça turi uçraydi. U. voyaga yetgan davrida oziqlanmaydi. Suv böyi va salkin joylarda oqşom payti yoki tunda sekin uçib yuradi. Xavf tuğilganida oyoqlarini uzib taşlab, duşmandan qoçib qutuladi. Zararkunanda U. kurtlari poliz ekinlariga ziyon keltiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УЗУНОЁҚЛИЛАР (Tipulidae) икки қанотлилар туркумига мансуб ҳашаротлар оиласи. Танаси чўзиқ (12— 30 мм), қанотлари энсиз узун, оёклари нозик ва танасига нисбатан жуда узун (номи шундан). 2500 га якин тури бор. Қуртлари тупроқдаги ёки сувдаги чириётган ўсимликлар, сувўтлар ва йўсинлар, баъзан ўсимликлар илдизи ва ёш барглари б-н озикланади. Нам ва бирмунча илиқ иқлимли ҳудудларда тарқалган. Ўзбекистонда бир неча тури учрайди. У. вояга етган даврида озиқланмайди. Сув бўйи ва салкин жойларда оқшом пайти ёки тунда секин учиб юради. Хавф туғилганида оёқларини узиб ташлаб, душмандан қочиб қутулади. Зараркунанда У. куртлари полиз экинларига зиён келтиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.