Uzzol
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 28-b. — ziyouz.com
Uzzol (arab. — pastga sakraş, tuşiş) — Ön ikki maqom va Şaşmakom tarkibida ma'lum şö'ba nomi. Unda kuy harakatida 4 — 5 pogona pastga qöqqisdan sakraş (tuşiş) röy beradi. U.ning dastlabki kuy tuzilişi haqida ma'lumot yöq. Musiqa risolalarida uning kvinta diapazonidagi tovuş qatorigina keltirilgan. Şaşmaqomda Buzruk maqomining birinçi guruh şöbalari orasida «Talqini U.», «Nasri U.» nomli şö'balar va «Ufari U.» qismi mavjud. Ular juda yokimli va jozibali aşula yöllari bölib, boşlaniş jumlasida kuy kvartagaça pastga sakraydi. Xorazm makrmlarida esa bu harakat pogonamapoğona tuşiriladi. U. şö'balari va ufari daromad, miyonxat hamda tuşirim qismlaridan tarkib topgan, 3 turli doyra usulida ijro etiladigan bir xil aşula yölidir. U. namud sifatida ham köpuçraydi. Namudi U. Buzruk va Rost makrmlarining turli şö'balarida, şuningdek, yirik şakldagi mumtoz kuy va aşulalarda, bastakorlar ijodida ham keng qöllanilgan. Uyğurlarda Özhol deb nomlanib, kuy tuzilişi Şaşmakrmdagi U.dan butunlay farq qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
УЗЗОЛ (араб. — пастга сакраш, тушиш) — Ўн икки мақом ва Шашмаком таркибида маълум шўъба номи. Унда куй ҳаракатида 4 — 5 погона пастга қўққисдан сакраш (тушиш) рўй беради. У.нинг дастлабки куй тузилиши ҳақида маълумот йўқ. Мусиқа рисолаларида унинг квинта диапазонидаги товуш қаторигина келтирилган. Шашмақомда Бузрук мақомининг биринчи гуруҳ шўьбалари орасида «Талқини У.», «Насри У.» номли шўъбалар ва «Уфари У.» қисми мавжуд. Улар жуда ёкимли ва жозибали ашула йўллари бўлиб, бошланиш жумласида куй квартагача пастга сакрайди. Хоразм макрмларида эса бу ҳаракат погонамапоғона туширилади. У. шўъбалари ва уфари даромад, миёнхат ҳамда туширим қисмларидан таркиб топган, 3 турли дойра усулида ижро этиладиган бир хил ашула йўлидир. У. намуд сифатида ҳам кўпучрайди. Намуди У. Бузрук ва Рост макрмларининг турли шўъбаларида, шунингдек, йирик шаклдаги мумтоз куй ва ашулаларда, бастакорлар ижодида ҳам кенг қўлланилган. Уйғурларда Ўзҳол деб номланиб, куй тузилиши Шашмакрмдаги У.дан бутунлай фарқ қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.