Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Vahdati mavjud

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 79–80-b. — ziyouz.com

    Vahdati mavjud (arab. - mavjudot birligi) — Alloh b-n birga yagona moddiy olam bor deb hisoblaydigan ta'limot. Bu ta'limot tarafdorlari tabiatning abadiyligini tan oladilar, Alloh olamning özida, unga singib ketgan deb qaraydilar. V. m. vakillari odam bu dunyodan voz keçmay, tarki dunyo qilmay yaşaşga intilişi kerak degan fikrni olğa surdilar. Hindistonda V. m. qadimdan mavjud bölib, olamni moddiylik asosida tuşunişga usta vor darajada ahamiyat berar edi. Şuning uçun köpçilik musulmon ruhoniylari bu ta'limotga şubha va huşyorlik b-n qarar edilar. Kindiy, Forobiy, Ibn Ruşd, Bedil bu ta'limotning namoyandalari hisoblanadi.

    V. m. namoyandalari fikriça, tabiat abadiy, undagi narsa va hodisalar özaro boğliq, dunyo hamişa özgariş, rivojlaniş holatida turadi. V. m. tarafdorlari musulmon Şarqida tabiatşunoslik bilimlarining rivojlanişi uçun falsafiy asoslar yaratib berdi. Muhammadjon Qodirov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ВАҲДАТИ МАВЖУД (араб. - мавжудот бирлиги) — Аллоҳ б-н бирга ягона моддий олам бор деб ҳисоблайдиган таълимот. Бу таълимот тарафдорлари табиатнинг абадийлигини тан оладилар, Аллоҳ оламнинг ўзида, унга сингиб кетган деб қарайдилар. В. м. вакиллари одам бу дунёдан воз кечмай, тарки дунё қилмай яшашга интилиши керак деган фикрни олға сурдилар. Ҳиндистонда В. м. қадимдан мавжуд бўлиб, оламни моддийлик асосида тушунишга уста вор даражада аҳамият берар эди. Шунинг учун кўпчилик мусулмон руҳонийлари бу таълимотга шубҳа ва ҳушёрлик б-н қарар эдилар. Киндий, Форобий, Ибн Рушд, Бедил бу таълимотнинг намояндалари ҳисобланади.

    В. м. намояндалари фикрича, табиат абадий, ундаги нарса ва ҳодисалар ўзаро боғлиқ, дунё ҳамиша ўзгариш, ривожланиш ҳолатида туради. В. м. тарафдорлари мусулмон Шарқида табиатшунослик билимларининг ривожланиши учун фалсафий асослар яратиб берди. Муҳаммаджон Қодиров.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.