Vahon tizmasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 82-b. — ziyouz.com
Vahon tizmasi - Tojikistonning çekka jan.dagi va Afğonistonning şim.-şarqidagi tizma, Pomirning engjan. tizmalaridan. V. t.ning ğarbiy qismi Şohdara va Panj daryolari, şarqiy qismi Pomir daryosi b-n Vahondaryo orasida suvayirğiçdir. Tizmaning uz. 160 km, örtaça bal. 5000 m, eng baland joyi 6281 m. Ğarbiy kismi Şohdara tizmasi deb ham ataladi, şarkiy qismi Afğoniston hududida. Toğ tepalarida va qiyaroq yon bağirlarida doimiy qor va muzliklar (Tojikiston hududida umumiy mayd. 96,2 km2) köp. V. t. kembriydan oldingi davr va paleozoyning granit, gneys, kristalli slanets va metamorfik jinslaridan tarkib topgan. V. t.da siyrak toğ kserofit ötlari va butalari usadi. 4000 m dan yuqorida alp ötloqlari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАҲОН ТИЗМАСИ - Тожикистоннинг чекка жан.даги ва Афғонистоннинг шим.-шарқидаги тизма, Помирнинг энгжан. тизмаларидан. В. т.нинг ғарбий қисми Шоҳдара ва Панж дарёлари, шарқий қисми Помир дарёси б-н Ваҳондарё орасида сувайирғичдир. Тизманинг уз. 160 км, ўртача бал. 5000 м, энг баланд жойи 6281 м. Ғарбий кисми Шоҳдара тизмаси деб ҳам аталади, шаркий қисми Афғонистон ҳудудида. Тоғ тепаларида ва қияроқ ён бағирларида доимий қор ва музликлар (Тожикистон ҳудудида умумий майд. 96,2 км2) кўп. В. т. кембрийдан олдинги давр ва палеозойнинг гранит, гнейс, кристалли сланец ва метаморфик жинсларидан таркиб топган. В. т.да сийрак тоғ ксерофит ўтлари ва буталари усади. 4000 м дан юқорида альп ўтлоқлари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.