Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Vakolat

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15-b. — ziyouz.com

    Vakolat — vakilning V. beruvçiga fuqarolik hukuq va majburiyatlar vujudga keltirişi, özgartirişi va bekor qilişi uçun asos, ya'ni huqukdir. V. işonçnoma, qonun, sud karori yoki ma'muriy akt (hujjat) asosida yuzaga keladi. Qoida ta-riqasida, vakil uz V.ini V. beruvçining huquq va qonuniy manfaatlarini közlab, amalga oşirişga majbur. Vakil V. beruvçi şaxe nomidan şaxsan öz foydasiga har xil bitimlar tuza olmaydi (tijorat vakilligi bundan mustasno). Vakil amaldagi konunçilik va V. beruvçining topşiriklariga binoan iş köradi. Vakil V.siz yoki V. doirasidan çetga çiqib, harakat qilgan takdirda, bunday harakat V. beruvçi uçun heç qanday huquqiy oqibat tuğdirmaydi, ammo bu harakat V. beruvçi tomonidan ma'qullansa, bu hol uning uçun muayyan huquqiy oqibat tuğdiradi. V.ni vujudga keltiruvçi asoslarga köra, vakillik 2 turga bölinadi: 1) qonun böyiça vakillik; bunda vakillik va V. meyoriy hujjatlar b-n belgilanadi; u muomalaga layoqatsiz şaxs (yoş bolalar, akli zaif va ruhiy kasal)larning manfaatlarini közlab amalga oşiriladi; 2) şartnomaviy vakillik; bunda vakil va uning V.i vakil qiluvçining erki b-n yuzaga keladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ВАКОЛАТ — вакилнинг В. берувчига фуқаролик ҳукуқ ва мажбуриятлар вужудга келтириши, ўзгартириши ва бекор қилиши учун асос, яъни ҳуқукдир. В. ишончнома, қонун, суд карори ёки маъмурий акт (ҳужжат) асосида юзага келади. Қоида та-риқасида, вакил уз В.ини В. берувчининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини кўзлаб, амалга оширишга мажбур. Вакил В. берувчи шахе номидан шахсан ўз фойдасига ҳар хил битимлар туза олмайди (тижорат вакиллиги бундан мустасно). Вакил амалдаги конунчилик ва В. берувчининг топширикларига биноан иш кўради. Вакил В.сиз ёки В. доирасидан четга чиқиб, ҳаракат қилган такдирда, бундай ҳаракат В. берувчи учун ҳеч қандай ҳуқуқий оқибат туғдирмайди, аммо бу ҳаракат В. берувчи томонидан маъқулланса, бу ҳол унинг учун муайян ҳуқуқий оқибат туғдиради. В.ни вужудга келтирувчи асосларга кўра, вакиллик 2 турга бўлинади: 1) қонун бўйича вакиллик; бунда вакиллик ва В. меъёрий ҳужжатлар б-н белгиланади; у муомалага лаёқатсиз шахс (ёш болалар, акли заиф ва руҳий касал)ларнинг манфаатларини кўзлаб амалга оширилади; 2) шартномавий вакиллик; бунда вакил ва унинг В.и вакил қилувчининг эрки б-н юзага келади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.