Vaksina va zardoblar instituti
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20–21-b. — ziyouz.com
Vaksina va zardoblar instituti VAKSINA VA ZARDOBLAR INSTITUTI, Toşkent vaksina va zardoblar ilmiy tadqiqot in-ti (ToşVZI-TI) — «Özfarmsa-noat» davlat aksionerlik konserniga qaraşli muassasa. Dastlab 1918 y.da mikrobiologiya lab. sifatida taşkil etilgan; 1920 i. Ölka bakteriologiya in-tiga aylantirilgan, 1950 y.dan boşlab hoz. nomi b-n ataladi. In-t tarkibidan ajralib çiqqan (1929 y.dan) bölim va lab.lar negizida Özbekiston epidemiologiya, mikrobiologiya va yuqumli kasalliklar i. t. in-ti, Samarqand parazitologiya in-ti. Respublika ölatga qarşi st-yasi, Respublika brutsellyoz-ga qarşi st-yasi, Toşkent davlat tibbiyot in-ti va Toşkent vraçlar malakasini oşiriş in-tining mikrobiologiya kafedralari taşkil topdi. In-t yangi vaksinalar topiş va mavjudlarini mukammallaştiriş, davolaş uçun işlatiladigan zardoblar olişning yangi zamonaviy usullarini işlab çiqiş, yuqumli kasalliklarning oldini oliş, davolaş va diagnostikasiga tegişli preparatlarni standartlaş muammolari böyiça iş olib boradi. Özbekiston aholisini emlaşning millim dasturini amalga oşiradi. Respublikaga nihoyatda zarur bölgan vaksina va zardoblar (sil, kökyötal, böğma, qoqşol, iç terlama, gepatit V kasalliklariga qarşi) i. ç. qaytadan tiklanmokda, tibbiyot va veterinariyaga oid yangi biopreparatlar ustida ilmiy izlanişlar olib borilmokda. Keyingi yillarda in-t olimlari immunitetni korreksiyalovçi «Immunomodulin» preparati (prof. F. Yu. Ğarib), sil kasalligiga qarşi immunitetni aniqlaşda qöllaniladigan «Tuberkulin» (T. A. Ösarova) hamda ölkamizga xos allergenlar (S. A. Zax-vatkina) tayyorlaş va amaliyotda qöllaşga muvaffaq böldi. In-tda 60 ilmiy xodim (jumladan 4 fan d-ri va 12 fan nomzodi) bor (2001).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАКЦИНА ВА ЗАРДОБЛАР ИНСТИТУТИ, Тошкент вакцина ва зардоблар илмий тадқиқот ин-ти (ТошВЗИ-ТИ) — «Ўзфармса-ноат» давлат акционерлик концернига қарашли муассаса. Дастлаб 1918 й.да микробиология лаб. сифатида ташкил этилган; 1920 и. Ўлка бактериология ин-тига айлантирилган, 1950 й.дан бошлаб ҳоз. номи б-н аталади. Ин-т таркибидан ажралиб чиққан (1929 й.дан) бўлим ва лаб.лар негизида Ўзбекистон эпидемиология, микробиология ва юқумли касалликлар и. т. ин-ти, Самарқанд паразитология ин-ти. Республика ўлатга қарши ст-яси, Республика бруцеллёз-га қарши ст-яси, Тошкент давлат тиббиёт ин-ти ва Тошкент врачлар малакасини ошириш ин-тининг микробиология кафедралари ташкил топди. Ин-т янги вакциналар топиш ва мавжудларини мукаммаллаштириш, даволаш учун ишлатиладиган зардоблар олишнинг янги замонавий усулларини ишлаб чиқиш, юқумли касалликларнинг олдини олиш, даволаш ва диагностикасига тегишли препаратларни стандартлаш муаммолари бўйича иш олиб боради. Ўзбекистон аҳолисини эмлашнинг миллим дастурини амалга оширади. Республикага ниҳоятда зарур бўлган вакцина ва зардоблар (сил, кўкйўтал, бўғма, қоқшол, ич терлама, гепатит В касалликларига қарши) и. ч. қайтадан тикланмокда, тиббиёт ва ветеринарияга оид янги биопрепаратлар устида илмий изланишлар олиб борилмокда. Кейинги йилларда ин-т олимлари иммунитетни коррекцияловчи «Иммуномодулин» препарати (проф. Ф. Ю. Ғариб), сил касаллигига қарши иммунитетни аниқлашда қўлланиладиган «Туберкулин» (Т. А. Ўсарова) ҳамда ўлкамизга хос аллергенлар (С. А. Зах-ваткина) тайёрлаш ва амалиётда қўллашга муваффақ бўлди. Ин-тда 60 илмий ходим (жумладан 4 фан д-ри ва 12 фан номзоди) бор (2001).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.