Vakuum texnikasi

Vakuum texnikasi - vakuum hosil qiliş, uni saqlaş va ölçaşda işlatiladigan usullar va qurilmalar majmui. Fizika va kimyoning gazlarga, ularda ötadigan hodisalarga hamda gazsimon fazalar va b.ning özaro ta'sirlaşuvi qonunlariga asoslanadi. V.t.da qöllaniladigan qurilmalar — vakuum nasoslari, vakuummetrlar va b. asboblar hajmi bir neça yuz m3 li sanoat kurilmalarida (mas., yadro zarralari tezlatkiçlarida) 10~4—10»6 Pa (10~6 — 10~8mm sim. ust.)vakuum hosil qilişga va uni ölçaşga imkon beradi. Yuqori vakuum ketma-ket ulangan diffuzion, buster va forvakuum yoki diffuzion forvakuum nasoslar tizimi yordamida hosil qilinadi. Mexanik forvakuum nasoslar b-n atmosfera bosimidan to 101 Pa (10° mm sim. ust.) gaça; buğ oqimli (yoki mexanik) buster nasoslar b-n 101—KI Pa (MU3—Yu-4 mm sim. ust.) gaça; diffuzion nasoslar b-n 103 Pa gaça vakuum hosil qilinadi. Sanoat V.t.da gaz ajralib turuvçi şaroitda işlovçi texnologik qurilmalarning kamerasidagi havo vakuum agregatlari b-n sörib olinadi. Töliq vakuum agregatlari tarkibida nasoslar, vakuummetrlar, ventillar hamda vakuumni ölçovçi moslamalar böladi. V.t.ning muhim vazifalaridan biri vakuum tizimining germetikligini (ziçligini) ta'minlaşdir. Turli vakuum moylari, zamazkalari, ziçlagiçlari şu maqsadda işlatiladi. V.t. eksperimental fizika b-n çambarças boğliq. Termoyadro reaksiyalari ötadigan qurilmalar kamerasida vakuum — 10»» Pa (1013 mm sim. ust.) ga yetadi. Şunçalik yuqori vakuum hosil qiliş uçun sekundiga ön ming litrça havo söradigan nasoslar işlab çiqilgan. Katta vakuum kameralarida kosmik böşliq şaroitlarini yaratiş mumkin.