Val tizimi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 22-b. — ziyouz.com
Val tizimi (maşinasozlikda) — asosiy detali valdan iborat bölgan tutaşuvçi silliq maşina detallari (mas., val va ğildirak) uçun ötqaziş (valni ğildirakka ötqaziş) tizimi; tutaşuvçi detallarning berilgan nominal ölçamida valning çegaraviy ölçamlari barça ötqazişlar uçun özgarmas bölib qolişi b-n ifodalanadi. Tutaşuvçi detallardan biridagi teşiklarning çegaraviy ölçamlarini özgartirib V.t.da turliça ötqazişlarni amalga oşiriş mumkin. Valga qöşimça işlov bermay (mas., kalibrlangan materialdan tayyorlangan val) undan foydalaniş mumkin bölgan birikmalarda, şuningdek bitta silliq valga turli ötqazişlarga ega bölgan bir neça detalni (mas., içki yonuv dvigateyaidya porşen barmoğining şatun va porşen b-n tutaşuvi) örnatişda V.t.ni qöllaş maqsadga muvofiq.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАЛ ТИЗИМИ (машинасозликда) — асосий детали валдан иборат бўлган туташувчи силлиқ машина деталлари (мас., вал ва ғилдирак) учун ўтқазиш (вални ғилдиракка ўтқазиш) тизими; туташувчи деталларнинг берилган номинал ўлчамида валнинг чегаравий ўлчамлари барча ўтқазишлар учун ўзгармас бўлиб қолиши б-н ифодаланади. Туташувчи деталлардан биридаги тешикларнинг чегаравий ўлчамларини ўзгартириб В.т.да турлича ўтқазишларни амалга ошириш мумкин. Валга қўшимча ишлов бермай (мас., калибрланган материалдан тайёрланган вал) ундан фойдаланиш мумкин бўлган бирикмаларда, шунингдек битта силлиқ валга турли ўтқазишларга эга бўлган бир неча детални (мас., ички ёнув двигатеяидя поршень бармоғининг шатун ва поршень б-н туташуви) ўрнатишда В.т.ни қўллаш мақсадга мувофиқ.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.