Valliy tili
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 28–29-b. — ziyouz.com
Valliy tili VALLIY TILI, uels, kimr tili — Buyuk Britaniyaning Uels ya.o.dagi valliylar tili. Hind-yevropa tillari oilasining kelt guruhiga mansub. Bu tilda 900 mingga yaqin kişi gaplaşadi (1990-y.lar örtalari). V.t.5—6-a.lardan şakllana boşlagan. Tarixi 3 davrga bölinadi: qad. (8—11-a.lar); örta (12— 14-a.lar); yangi (15-a.dan). Hozirgi V.t. 4 dialektga ega: 1) gvined (şim.-ğarbiy); 2) pouis (şim.-şarqiy, markaziy); 3) dived (jan.-ğarbiy) va 4) gvinet (jan.- şarqiy). Adabiy V.t. jan. va markaziy dialektlar asosida yuzaga kelgan. V.t. uçun sözda unlilar qorişiqligi, undoşlarning galma-gal kelişi xosdir. Fe'llar tizimi ança rivojlangan, nomlar tizimi esa sodda. Hoz. vaqtda eski sintetik şaklni yangi, analitik şaklga aylaniş jarayoni ketmoqda. Luğat tarkibida metin tilidan özlaşgan sözlar köp. V.t. 20-a. 50—60-y.laridan Uels hududida rasmiy til mavqeiga ega böldi (dav-riy matbuot, kitoblar şu tilda çiqadi, un-tda öqitiş ham olib boriladi). Yozuvi lotin grafikasi asosida.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАЛЛИЙ ТИЛИ, уэльс, кимр тили — Буюк Британиянинг Уэльс я.о.даги валлийлар тили. Ҳинд-европа тиллари оиласининг кельт гуруҳига мансуб. Бу тилда 900 мингга яқин киши гаплашади (1990-й.лар ўрталари). В.т.5—6-а.лардан шакллана бошлаган. Тарихи 3 даврга бўлинади: қад. (8—11-а.лар); ўрта (12— 14-а.лар); янги (15-а.дан). Ҳозирги В.т. 4 диалектга эга: 1) гвинед (шим.-ғарбий); 2) поуис (шим.-шарқий, марказий); 3) дивед (жан.-ғарбий) ва 4) гвинет (жан.- шарқий). Адабий В.т. жан. ва марказий диалектлар асосида юзага келган. В.т. учун сўзда унлилар қоришиқлиги, ундошларнинг галма-гал келиши хосдир. Феъллар тизими анча ривожланган, номлар тизими эса содда. Ҳоз. вақтда эски синтетик шаклни янги, аналитик шаклга айланиш жараёни кетмоқда. Луғат таркибида метин тилидан ўзлашган сўзлар кўп. В.т. 20-а. 50—60-й.ларидан Уэльс ҳудудида расмий тил мавқеига эга бўлди (дав-рий матбуот, китоблар шу тилда чиқади, ун-тда ўқитиш ҳам олиб борилади). Ёзуви лотин графикаси асосида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.