Valter German Nernst
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 176-b. — ziyouz.com
Nernst Valter German NERNST (Nernst) Valter German (1864.25.6, Brizen, Polşa — 1941.18.11, Obersibelle, Germaniya) — nemis fizigi va fizik-kimyogari. Gyot-tingen (1891) va Berlin (1905) un-tlari prof., Berlin un-ti qoşidagi fizika in-ti direktori (1924— 33). Qattiq ötkazgiçlarda t-ra gradiyenta hamda ötkazgiçda tik magnit maydoni mavjud bölganda elektr maydoni hosil bölişi hodisasini oçgan (Nernst effekti). Bir-biriga aralaşmaydigan yoki qisman aralaşadigan ikki modda eritmasi orasida eruvçan uçinçi modda konsentratsiyalari nis-bati özgarmas kattalik bölişini aniqlagan (Nernst taqsimot qonuni, 1890), termodinamikaning uçinçi boş qonunini tuşuntirib bergan (1906). Joyiga qarab konsentratsiyasi özgaruvçi eritmalarda elektr yurituvçi kuçlar nazariyasi, metallarning elektrolitik eritiş nazariyasi, elektrod potensi-allari nazariyasi va b.ni rivojlantirgan. Çöğlanma lampani ixtiro qilgan (bu lampa uning nomi b-n ataladi). Nobel mukofoti laureati (1920).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НЕРНСТ (Nernst) Вальтер Герман (1864.25.6, Бризен, Польша — 1941.18.11, Оберцибелле, Германия) — немис физиги ва физик-кимёгари. Гёт-тинген (1891) ва Берлин (1905) ун-тлари проф., Берлин ун-ти қошидаги физика ин-ти директори (1924— 33). Қаттиқ ўтказгичларда т-ра градиента ҳамда ўтказгичда тик магнит майдони мавжуд бўлганда электр майдони ҳосил бўлиши ҳодисасини очган (Нернст эффекти). Бир-бирига аралашмайдиган ёки қисман аралашадиган икки модда эритмаси орасида эрувчан учинчи модда концентрациялари нис-бати ўзгармас катталик бўлишини аниқлаган (Нернст тақсимот қонуни, 1890), термодинамиканинг учинчи бош қонунини тушунтириб берган (1906). Жойига қараб концентрацияси ўзгарувчи эритмаларда электр юритувчи кучлар назарияси, металларнинг электролитик эритиш назарияси, электрод потенци-аллари назарияси ва б.ни ривожлантирган. Чўғланма лампани ихтиро қилган (бу лампа унинг номи б-н аталади). Нобель мукофоти лауреати (1920).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.