Vanadiy oksidlari
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 38-b. — ziyouz.com
Vanadiy oksidlari - vanadiyning kislorod b-n hosil qilgan birikmalari: vanadiy (P)-oksid VO, vanadiy (Ş)-oksid V,O3, vanadiy (IV)-oksid VO2 (yoki V2O4) va vanadiy (V)-oksid yoki vanadat angidrid V2O5. Ulardan VO va V2O, — asos xossaga ega, VO, — amfoter, V,O da esa kislotalik xossasi bor. VO — yaltiroq kulrang modda bölib, kuçli qaytaruvçi, elektr tokini yaxşi ötkazadi, suvda erimaydi. V,O3 — yuqori t-rada suyuqlanadigan qora kristall modda, suvda erimaydi, anorganik kislotalar b-n tuzlar hosil qiladi, kuçli qaytaruvçi. VO2 (yoki V2O4) töq zangori, suvda erimaydigan, gigroskopik yaltiroq kristall modda. Vanadiy (IV)-okcho. işqorlarda eriganida vanadatlar hosil böladi. Vanadat angidrid V,O5 ferrovanadiy, vanadiy, vanadatlar va b. turli vanadiy birikmalari i.ç.da oraliq mahsulotdir. U sulfat kislota olişda katalizator sifatida, maxsus şişalar, sirlar va qizil rangda şu'lalanuvçi lyuminoforlar olişda keng qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАНАДИЙ ОКСИДЛАРИ - ванадийнинг кислород б-н ҳосил қилган бирикмалари: ванадий (П)-оксид VO, ванадий (Ш)-оксид V,O3, ванадий (IV)-оксид VO2 (ёки V2O4) ва ванадий (V)-оксид ёки ванадат ангидрид V2O5. Улардан VO ва V2O, — асос хоссага эга, VO, — амфотер, V,O да эса кислоталик хоссаси бор. VO — ялтироқ кулранг модда бўлиб, кучли қайтарувчи, электр токини яхши ўтказади, сувда эримайди. V,O3 — юқори т-рада суюқланадиган қора кристалл модда, сувда эримайди, анорганик кислоталар б-н тузлар ҳосил қилади, кучли қайтарувчи. VO2 (ёки V2O4) тўқ зангори, сувда эримайдиган, гигроскопик ялтироқ кристалл модда. Ванадий (IV)-okcho. ишқорларда эриганида ванадатлар ҳосил бўлади. Ванадат ангидрид V,O5 феррованадий, ванадий, ванадатлар ва б. турли ванадий бирикмалари и.ч.да оралиқ маҳсулотдир. У сульфат кислота олишда катализатор сифатида, махсус шишалар, сирлар ва қизил рангда шуълаланувчи люминофорлар олишда кенг қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.