Vaqt normasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 76-b. — ziyouz.com
Vaqt normasi — tegişli malakaga ega bölgan işçilar yakka yoki guruh tarkibida muayyan taşkiliy-texnologik şaroitlarda ma'lum hajmdagi işni bajariş yoki mahsulot birligini tayyorlaşi uçun zarur bölgan vaqt; kişi-soatlarda hisoblanadi. V. n. injenerlik hisoblari asosida va xronometrajda ölçab aniqlanadi. Uning tarkibiga iş vaqtining normalanadigan unsurlari: asosiy, yordamçi, taş-kiliy xizmatlar; texnika xizmati; dam oliş va tabiiy ehtiyojlar uçun ketadigan vaqt; texnologik va taşkiliy sabablar b-n boğliq tanaffus vaqtlari kiradi. Texnikaviy jihatdan asoslangan V. n.ni işlab çiqiş va uni joriy etiş i. ç.ni töğri taşkil qilişning zaruriy şartidir (q. Mehnatni normalaş).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАҚТ НОРМАСИ — тегишли малакага эга бўлган ишчилар якка ёки гуруҳ таркибида муайян ташкилий-технологик шароитларда маълум ҳажмдаги ишни бажариш ёки маҳсулот бирлигини тайёрлаши учун зарур бўлган вақт; киши-соатларда ҳисобланади. В. н. инженерлик ҳисоблари асосида ва хронометражда ўлчаб аниқланади. Унинг таркибига иш вақтининг нормаланадиган унсурлари: асосий, ёрдамчи, таш-килий хизматлар; техника хизмати; дам олиш ва табиий эҳтиёжлар учун кетадиган вақт; технологик ва ташкилий сабаблар б-н боғлиқ танаффус вақтлари киради. Техникавий жиҳатдан асосланган В. н.ни ишлаб чиқиш ва уни жорий этиш и. ч.ни тўғри ташкил қилишнинг зарурий шартидир (қ. Меҳнатни нормалаш).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.