Varaqisimonlik
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 48-b. — ziyouz.com
Varaqisimonlik - toğ jinslarining parallel yupqa qatlamlar hosil qilib joylaşişi. Zarb b-n urganda qatlamlar parallel tekisliklar böyiça ajralib ketadi. V. mexanik toğ jinslari anizotropiyasi bölib dinamometamorfizm jarayonida toğ jinslaridagi plastinkasimon va çöziq minerallar (slyudalar, rogovaya obmanka, xloritlar) ni qayta kristallanişi va aylanişi natijasida bir xil oriyentirda joylaşadi. V. regional (katta maydonlarda) va mahalliy (tektonik yoriqlar böylab siljişlar natijasida) böladi. V. köpinça burmalaniş paytida vujudga keladi. Odatda V. burma öqdari tekisligiga subparallel yönalgan. Şuningdek, V. klivajla hosil bölişi mumkin, bunda siqiliş ök,iga perpendikulyar bölgan tekislikda kristallar yassilanib, jins yassi parallel yönalgan içki tuzilişga ega böladi. Slanetslar uçun xarakterli. Ba'zi bir geologlar V.ni klivajning sinonimi deb hisoblaydilar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАРАҚИСИМОНЛИК - тоғ жинсларининг параллел юпқа қатламлар ҳосил қилиб жойлашиши. Зарб б-н урганда қатламлар параллел текисликлар бўйича ажралиб кетади. В. механик тоғ жинслари анизотропияси бўлиб динамометаморфизм жараёнида тоғ жинсларидаги пластинкасимон ва чўзиқ минераллар (слюдалар, роговая обманка, хлоритлар) ни қайта кристалланиши ва айланиши натижасида бир хил ориентирда жойлашади. В. регионал (катта майдонларда) ва маҳаллий (тектоник ёриқлар бўйлаб силжишлар натижасида) бўлади. В. кўпинча бурмаланиш пайтида вужудга келади. Одатда В. бурма ўқдари текислигига субпараллел йўналган. Шунингдек, В. кливажла ҳосил бўлиши мумкин, бунда сиқилиш ўк,ига перпендикуляр бўлган текисликда кристаллар яссиланиб, жинс ясси параллел йўналган ички тузилишга эга бўлади. Сланецлар учун характерли. Баъзи бир геологлар В.ни кливажнинг синоними деб ҳисоблайдилар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.