Varikotsele
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 53-b. — ziyouz.com
Varikotsele (lot. varix — kengaygan vena va yun. kele — ösma) — erkaklar uruğ tizimçasi venasining kengayişi va uzayişi. Köproq uruğ tizimçasi venasining buyrak venasiga burçak hosil qilib qöşilişidan vujudga keladi. Ba'zan oğir jismoniy iş qiliş sabab böladi. V.da asosan urug tizimçasining çap tomoni kasallanadi; 17—30 yoşli kişilarda uçraydi, bolalar va keksalarda ahyon-ahyonda kuzatiladi. Uruğ tizimçasi venasidagi morfologik özgarişlarga, şuningdek kasallikning klinik körinişiga qarab, V.ning 3 bosqiçi farq qilinadi. Bemorlarning köpçiligida (71% i da) 1-bosqiç kuzatiladi; ular özlarini deyarli soğlom his qiladilar. Kasallikning 2-bosqiçida (20%) çap tomondagi moyak va yorğoq pastroq turadi. Kişi jismoniy toliqqanda moyak sohasi simillab oğriydi va oğirlaşgandek seziladi; yorğoqni kötaruvçi muskul böşaşadi. urug tizimçasi yöğonlaşadi. Bemorlarning 9% ida 3-bosqiç kuzatiladi; moyak şişadi va burişib qoladi, moyak, bel va dumğaza sohasi oğriydi, jinsiy faoliyat susayadi. Davo kasallikning keçişi va bosqiçiga qarab olib boriladi. V.ning asosiy sababi bartaraf etiladi, Venani boğlaş yoki embolizatsiyalaş operatsiyasi qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАРИКОЦЕЛЕ (лот. varix — кенгайган вена ва юн. kele — ўсма) — эркаклар уруғ тизимчаси венасининг кенгайиши ва узайиши. Кўпроқ уруғ тизимчаси венасининг буйрак венасига бурчак ҳосил қилиб қўшилишидан вужудга келади. Баъзан оғир жисмоний иш қилиш сабаб бўлади. В.да асосан уруг тизимчасининг чап томони касалланади; 17—30 ёшли кишиларда учрайди, болалар ва кексаларда аҳён-аҳёнда кузатилади. Уруғ тизимчаси венасидаги морфологик ўзгаришларга, шунингдек касалликнинг клиник кўринишига қараб, В.нинг 3 босқичи фарқ қилинади. Беморларнинг кўпчилигида (71% и да) 1-босқич кузатилади; улар ўзларини деярли соғлом ҳис қиладилар. Касалликнинг 2-босқичида (20%) чап томондаги мояк ва ёрғоқ пастроқ туради. Киши жисмоний толиққанда мояк соҳаси симиллаб оғрийди ва оғирлашгандек сезилади; ёрғоқни кўтарувчи мускул бўшашади. уруг тизимчаси йўғонлашади. Беморларнинг 9% ида 3-босқич кузатилади; мояк шишади ва буришиб қолади, мояк, бел ва думғаза соҳаси оғрийди, жинсий фаолият сусаяди. Даво касалликнинг кечиши ва босқичига қараб олиб борилади. В.нинг асосий сабаби бартараф этилади, Венани боғлаш ёки эмболизациялаш операцияси қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.