Varinon teoremasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 53–54-b. — ziyouz.com
Varinon teoremasi - muayyan sistemaning kuç momentlari b-n ularning teng ta'sir etuvçilari orasidagi boğlanişni ifodalaydigan teorema, mexanika teoremalaridan biri. Fransuz olimi P. Varinon ta'riflagan va isbotlagan (1687). V.t.ga muvofiq, agar kuçlar tizimi Fi teng ta'sir etuvçi kuç R ga ega bölsa, istalgan markaz D (yoki öq z) ga nisbatan teng ta'sir etuvçi kuç momenti Ma(L) öşa markaz O (yoki öq z)ra nisbatan taşkil etuvçi kuçlar momentlari M0(Ğ) yiğindisiga teng böladi. Matematik tarzda quyidagiça ifodalanadi: L/0(L)=XL/„(Ğ0 yoki M,(K)=M,{Ğ). V.t. mexanik (ayniqsa, statika), materiallar qarşiligi, inşootlar nazariyasi va b. sohalar masalalarini yeçişda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАРИНЬОН ТЕОРЕМАСИ - муайян системанинг куч моментлари б-н уларнинг тенг таъсир этувчилари орасидаги боғланишни ифодалайдиган теорема, механика теоремаларидан бири. Француз олими П. Вариньон таърифлаган ва исботлаган (1687). В.т.га мувофиқ, агар кучлар тизими Fi тенг таъсир этувчи куч R га эга бўлса, исталган марказ D (ёки ўқ z) га нисбатан тенг таъсир этувчи куч моменти Ма(Л) ўша марказ О (ёки ўқ z)ra нисбатан ташкил этувчи кучлар моментлари М0(Ғ) йиғиндисига тенг бўлади. Математик тарзда қуйидагича ифодаланади: Л/0(Л)=ХЛ/„(Ғ0 ёки М,(К)=ЬМ,{Ғ). В.т. механик (айниқса, статика), материаллар қаршилиги, иншоотлар назарияси ва б. соҳалар масалаларини ечишда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.