Vaxşunvar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 70–71-b. — ziyouz.com
Vaxşunvar (mil. 5-a.) — eftaliylar podşosi. Tarixçi Feofan Vizantiyskiy (b-a.)ning ma'lumotiga köra, eftaliylar podşosi V. degan nom b-n yuritilgan. Uning asl ismi Eftalon bölib, uning qabilasini eftaliylar deb ataşgan. Xitoyning «Tan şu» yilnomasi ham bu ma'lumotni tasdiqlaydi. Tarixiy manbalarda yozilişiça, V. 457 y.ga kelganda Örta Osiyodan taşqari, Toxariston va Badaxşonni öziga böysundirgan. Sosoniylar şohi Peröz V.ga qarşi 3 marta muvaffaqiyatsiz yuriş qilgan va sönggi 3-yurişi (484 y.)da özi halok böladi. V. Eron ustiga juda katta ölpon soladi va Marv, Kobul, Panjobni hamda Şarqiy Turkistondagi Qoraşar, Kuça, Koşğar va Xötanni zabt etadi. V. rahbarligida eftaliylar Örta Osiyo, Şarqiy Eron, Şim. Hindiston va Şarqiy Turkiston hududlaridan tarkib topgan yagona ulkan saltanatni vujudga keltirganlar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВАХШУНВАР (мил. 5-а.) — эфталийлар подшоси. Тарихчи Феофан Византийский (б-а.)нинг маълумотига кўра, эфталийлар подшоси В. деган ном б-н юритилган. Унинг асл исми Эфталон бўлиб, унинг қабиласини эфталийлар деб аташган. Хитойнинг «Тан шу» йилномаси ҳам бу маълумотни тасдиқлайди. Тарихий манбаларда ёзилишича, В. 457 й.га келганда Ўрта Осиёдан ташқари, Тохаристон ва Бадахшонни ўзига бўйсундирган. Сосонийлар шоҳи Перўз В.га қарши 3 марта муваффақиятсиз юриш қилган ва сўнгги 3-юриши (484 й.)да ўзи ҳалок бўлади. В. Эрон устига жуда катта ўлпон солади ва Марв, Кобул, Панжобни ҳамда Шарқий Туркистондаги Қорашар, Куча, Кошғар ва Хўтанни забт этади. В. раҳбарлигида эфталийлар Ўрта Осиё, Шарқий Эрон, Шим. Ҳиндистон ва Шарқий Туркистон ҳудудларидан таркиб топган ягона улкан салтанатни вужудга келтирганлар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.