Vedanta
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 91–92-b. — ziyouz.com
Vedanta (sanskritça aynan — vedalarning oxiri) — Hindistonda tarqalgan diniy-falsafiy oqim. Mil. av. 4-a.da hind mutafakkiri Badarayana asos solgan. V.ga, keng ma'noda V.ning özi, purvamimansa, vişnuizm hamda şivaizmnnng ba'zi ta'limotlari kiradi. V. tarafdorlari köp xudolar asta-sekin yagona xudoga aylanadi, yagona xudo hayot nafasi, umumolamning «Men»i, ya'ni «mutlaq borliq» — Brahmaair, hamma parsa Brahmadan paydo böladi, degan fikrni olğa suradilar. Ularning fikriça, Brahma hamma narsani biladi, hamma narsa undan yaraladi, hatto inson ham ong sifatida unga qöşilib ketadi. V. brahmanizmga, keyinroq hinduizmga falsafiy asos böladi. V.ning örta asrlardagi namoyandalari Şankara, Ramanuja edi. 19-a.da Ramakrişna va Vivekananda V. ğoyalarini Hindiston voqeligi b-n boğlaşga harakat qildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕДАНТА (санскритча айнан — ведаларнинг охири) — Ҳиндистонда тарқалган диний-фалсафий оқим. Мил. ав. 4-а.да ҳинд мутафаккири Бадараяна асос солган. В.га, кенг маънода В.нинг ўзи, пурвамиманса, вишнуизм ҳамда шиваизмнннг баъзи таълимотлари киради. В. тарафдорлари кўп худолар аста-секин ягона худога айланади, ягона худо ҳаёт нафаси, умумоламнинг «Мен»и, яъни «мутлақ борлиқ» — Браҳмааир, ҳамма парса Браҳмадан пайдо бўлади, деган фикрни олға сурадилар. Уларнинг фикрича, Браҳма ҳамма нарсани билади, ҳамма нарса ундан яралади, ҳатто инсон ҳам онг сифатида унга қўшилиб кетади. В. браҳманизмга, кейинроқ ҳиндуизмга фалсафий асос бўлади. В.нинг ўрта асрлардаги намояндалари Шанкара, Раманужа эди. 19-а.да Рамакришна ва Вивекананда В. ғояларини Ҳиндистон воқелиги б-н боғлашга ҳаракат қилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.