Vegetativ organlar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 88-b. — ziyouz.com
Vegetativ organlar (ösimliklarda) — yuksak ösimliklarning oziklanişi va taşqi muhit b-n moddalar almaşinuvini ta'minlaydigan qismi. Vegetativ köpayiş vazifasini bajaradi. Asosiy V. o. barg va poyali novda hamda ildiz hisoblanadi. Barg fotosintez, ildiz suv va mineral moddalarni şimib oliş vazifasini bajaradi. Evolyutsiya jarayonida V. o. ösimliklar quruqlikka çiqişi b-n tuzilişining mukammallaşuvi tufayli paydo bölgan. Tuban köp hujayrali % Ösimliklar (suv ötla-ri) va zamburuğlarning vegetativ tanasi (tallomi) birmunça sodda va bir xilda tuzilgan bölib, organlarga bölinmaydi (ipsimon va ayrim plastinkasimon suv ötlari, zamburuğlar mitselleysi). Köpçilik yirik yaşil va qönğir suv ötlarining taşqi körinişi yuksak ösimliklar organlariga öxşaydi, ya'ni bargsimon, poyasimon yoki iddizsimon böladi, lekin töqima tuzilişiga ega bölmagan qismlarga bölinadi. Hayvonlarda V. o. ga ba'zan nafas oliş, hazm qiliş, ayiriş va b. organlar kiritiladi (yana q. Generativ organlar).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕГЕТАТИВ ОРГАНЛАР (ўсимликларда) — юксак ўсимликларнинг озикланиши ва ташқи муҳит б-н моддалар алмашинувини таъминлайдиган қисми. Вегетатив кўпайиш вазифасини бажаради. Асосий В. о. барг ва пояли новда ҳамда илдиз ҳисобланади. Барг фотосинтез, илдиз сув ва минерал моддаларни шимиб олиш вазифасини бажаради. Эволюция жараёнида В. о. ўсимликлар қуруқликка чиқиши б-н тузилишининг мукаммаллашуви туфайли пайдо бўлган. Тубан кўп ҳужайрали % Ўсимликлар (сув ўтла-ри) ва замбуруғларнинг вегетатив танаси (талломи) бирмунча содда ва бир хилда тузилган бўлиб, органларга бўлинмайди (ипсимон ва айрим пластинкасимон сув ўтлари, замбуруғлар мицеллейси). Кўпчилик йирик яшил ва қўнғир сув ўтларининг ташқи кўриниши юксак ўсимликлар органларига ўхшайди, яъни баргсимон, поясимон ёки иддизсимон бўлади, лекин тўқима тузилишига эга бўлмаган қисмларга бўлинади. Ҳайвонларда В. о. га баъзан нафас олиш, ҳазм қилиш, айириш ва б. органлар киритилади (яна қ. Генератив органлар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.