Velyur
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 99–100-b. — ziyouz.com
Velyur (frans. velours — duxoba, lot. villosus — tukli, paxmoq) — 1) toza jun tolalaridan töqiladigan kalta tukli gazlama yoki kalta va mayin tukli mato (fetr); movutning bir turi. V. tuklari undan tikiladigan buyumlarga kurkam va bejirim köriniş beradi. Mayin junli qöy (merinos qöyi) ning a'lo navli junini yigirib tayyorlangan tolalardan töqiladigan V.-drap juda qadrlanadi. V.dan ustki kiyim-boşlar, boş kiyimlar va b. tikiladi. Köpçilik V.ni baxmal (duxoba) b-n adaştiradi. V. baxmaldan töqilişi b-n tubdan farq qiladi; 2) buğu, çöçqa, qöy va b. mollar terisidan oşlab va xromlab tayyorlanadigan kalta tukli yumşoq baxmalsimon çarm — zamş. V. tayyorlaşda sirkoniy yoki titan tuzlari işlatiladi, albuminlar, kraxmallar, ösimlik yelimlari ham qöşiladi. Nam ta'siriga çidamli bölişi uçun V.ga alyuminiy yoki xromli sovunlar, silikon b-n işlov beriladi. V .dan asosan ustki kiyim-boş va poyabzal tikiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕЛЮР (франц. velours — духоба, лот. villosus — тукли, пахмоқ) — 1) тоза жун толаларидан тўқиладиган калта тукли газлама ёки калта ва майин тукли мато (фетр); мовутнинг бир тури. В. туклари ундан тикиладиган буюмларга куркам ва бежирим кўриниш беради. Майин жунли қўй (меринос қўйи) нинг аъло навли жунини йигириб тайёрланган толалардан тўқиладиган В.-драп жуда қадрланади. В.дан устки кийим-бошлар, бош кийимлар ва б. тикилади. Кўпчилик В.ни бахмал (духоба) б-н адаштиради. В. бахмалдан тўқилиши б-н тубдан фарқ қилади; 2) буғу, чўчқа, қўй ва б. моллар терисидан ошлаб ва хромлаб тайёрланадиган калта тукли юмшоқ бахмалсимон чарм — замш. В. тайёрлашда цирконий ёки титан тузлари ишлатилади, альбуминлар, крахмаллар, ўсимлик елимлари ҳам қўшилади. Нам таъсирига чидамли бўлиши учун В.га алюминий ёки хромли совунлар, силикон б-н ишлов берилади. В .дан асосан устки кийим-бош ва пойабзал тикилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.