Vena kongressi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101–102-b. — ziyouz.com
Vena kongressi (1814-15) -Napoleon I armiyasi tor-mor etilgaç, ğolib davlatlar Vena ş.da ötkazgan anjuman. V. k.da Turkiyadan taşqari barça Yevropa davlatlari qatnaşgan. Maqsad — Napoleon I uruşlari natijasida barham topgan tartiblarni va bir neça mamlakatlarda mustabid sulolalarni qayta tiklaş, bopapartçilik tuzumiga, inqilobiy harakatlar hamda yangi uruşlarga yöl qöymaslik, ğolib davlatlarning hududiy da'volarini qondiriş kabi masalalarni körib çiqişdan iborat edi. V.k.da Fransiyaning yangi çegarasi tortişuvsiz belgilandi. uning uçun ançagina yengil sulh şartnomasi tuzildi. Avstriya, Angliya, Ispaniya, Portugaliya, Prussiya, Rossiya, Fransiya, Şvetsiya yakunlovçi boş hujjatga imzo çekişdi. Unga köra, Fransiya bosib olgan yerlaridan ajraldi. Belgiya va Gollandiya Niderlandiyaga birlaştirildi, Şveysariya çegarasi kengaytirilib, betaraf davlat deb e'lon qilindi. Angliya Gollandiya va Fransiya mustamlakalarini öz tasarrufiga oldi. Polşa qirolligi Rossiyaga ötdi, german davlatlaridan iborat German ittifoqi tuzildi, Avstriyaga Italiyaning talay hududlari olib berildi va h.k.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕНА КОНГРЕССИ (1814-15) -Наполеон I армияси тор-мор этилгач, ғолиб давлатлар Вена ш.да ўтказган анжуман. В. к.да Туркиядан ташқари барча Европа давлатлари қатнашган. Мақсад — Наполеон I урушлари натижасида барҳам топган тартибларни ва бир неча мамлакатларда мустабид сулолаларни қайта тиклаш, бопапартчилик тузумига, инқилобий ҳаракатлар ҳамда янги урушларга йўл қўймаслик, ғолиб давлатларнинг ҳудудий даъволарини қондириш каби масалаларни кўриб чиқишдан иборат эди. В.к.да Франциянинг янги чегараси тортишувсиз белгиланди. унинг учун анчагина енгил сулҳ шартномаси тузилди. Австрия, Англия, Испания, Португалия, Пруссия, Россия, Франция, Швеция якунловчи бош ҳужжатга имзо чекишди. Унга кўра, Франция босиб олган ерларидан ажралди. Бельгия ва Голландия Нидерландияга бирлаштирилди, Швейцария чегараси кенгайтирилиб, бетараф давлат деб эълон қилинди. Англия Голландия ва Франция мустамлакаларини ўз тасарруфига олди. Польша қироллиги Россияга ўтди, герман давлатларидан иборат Герман иттифоқи тузилди, Австрияга Италиянинг талай ҳудудлари олиб берилди ва ҳ.к.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.