Versal sulh şartnomasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 131–132-b. — ziyouz.com
Versal sulh şartnomasi -1-jahon uruşi tugaganidan keyin ğolib davlatlar b-n Germaniya örtasida Versal ş.da imzolangan sulh şartnomasi (1919 y. 28 iyun 6; Unga binoan Germaniya ilgari bosib olgan ançagina hududlarni böşatib berdi. Fransiya — Elzas va Lotaringiya viloyatlarini, Polşa ilgari öziga tegişli bölgan ayrim hududlarni qaytarib oldi, Germaniya yangidan taşkil top-gan Çexoslovakiya, Avstriya, Polşa davlatlarining mustaqilligi va dax-lsizligini tan oldi. Germaniyaning 100 ming kişidan ortiq armiyaga ega bölişi va majburiy harbiy xizmat joriy etişi ta'qiqlab qöyildi, u 1-jahon uruşining aybdori, deb topi-lib, zimmasiga Antanta davlatlariga 132 mlrd. marka kontributsiya (tovon) tölaş majburiyati yuklandi. V.s.ş. Germaniya iqtisodiyoti ustidan ğolib davlatlar nazoratini örnatdi. Gitler hokimiyat tepasiga kelgaç, V. s. ş.ni buza boşladi, unda körsatilgan har-biy majburiyatlarni bajarmasligini bildirdi (1935 y. 25 may). 2-jahon uruşi boşlariga kelib V.s.ş. butunlay ahamiyatsiz bölib qoldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕРСАЛЬ СУЛҲ ШАРТНОМАСИ -1-жаҳон уруши тугаганидан кейин ғолиб давлатлар б-н Германия ўртасида Версаль ш.да имзоланган сулҳ шартномаси (1919 й. 28 июн 6; Унга биноан Германия илгари босиб олган анчагина ҳудудларни бўшатиб берди. Франция — Эльзас ва Лотарингия вилоятларини, Польша илгари ўзига тегишли бўлган айрим ҳудудларни қайтариб олди, Германия янгидан ташкил топ-ган Чехословакия, Австрия, Польша давлатларининг мустақиллиги ва дах-лсизлигини тан олди. Германиянинг 100 минг кишидан ортиқ армияга эга бўлиши ва мажбурий ҳарбий хизмат жорий этиши таъқиқлаб қўйилди, у 1-жаҳон урушининг айбдори, деб топи-либ, зиммасига Антанта давлатларига 132 млрд. марка контрибуция (товон) тўлаш мажбурияти юкланди. В.с.ш. Германия иқтисодиёти устидан ғолиб давлатлар назоратини ўрнатди. Гитлер ҳокимият тепасига келгач, В. с. ш.ни буза бошлади, унда кўрсатилган ҳар-бий мажбуриятларни бажармаслигини билдирди (1935 й. 25 май). 2-жаҳон уруши бошларига келиб В.с.ш. бутунлай аҳамиятсиз бўлиб қолди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.