«Vertikal»
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 134-b. — ziyouz.com
«Vertikal» — yer atmosferasining yuqori qatlamlarini örganiş uçun möljallangan geofizik raketa. «V». ning asosiy qismi yerga qaytarib tuşiriladigan bölma va asboblar bölmasidan iborat. Ikkala bölmaga ham apparatlar joylaştiriladi. Bu apparatlar yordamida quyoş atmosferasidagi hodisalar, Quyoşdan tarqaladigan ultrabinafşa va rentgen nurlarining yer atmosferasiga ta'siri, mikrometeorit moddalarning yer atrofidagi böşliqqa tarqalişi, ionosfera va h.k. örganiladi. «V.» yordamida ötkazilgan tadqiqotlar natijalari «Interkosmos» dasturi böyiça ötkaziladigan tajribalar ma'lumotlarini töldiradi. 1970—78 y.lar mobaynida 6 ta «V» uçirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ВЕРТИКАЛЬ» — ер атмосферасининг юқори қатламларини ўрганиш учун мўлжалланган геофизик ракета. «В». нинг асосий қисми ерга қайтариб тушириладиган бўлма ва асбоблар бўлмасидан иборат. Иккала бўлмага ҳам аппаратлар жойлаштирилади. Бу аппаратлар ёрдамида қуёш атмосферасидаги ҳодисалар, Қуёшдан тарқаладиган ультрабинафша ва рентген нурларининг ер атмосферасига таъсири, микрометеорит моддаларнинг ер атрофидаги бўшлиққа тарқалиши, ионосфера ва ҳ.к. ўрганилади. «В.» ёрдамида ўтказилган тадқиқотлар натижалари «Интеркосмос» дастури бўйича ўтказиладиган тажрибалар маълумотларини тўлдиради. 1970—78 й.лар мобайнида 6 та «В» учирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.