Veto
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 144-b. — ziyouz.com
Veto (lot. veto — taqiqlayman) — rivojlangan davlatlarda bironta organ, taşkilot qonuni yoki qarori-ning kuçga kirişini töxtatiş yoki kuçga kirişiga yöl qöymaslik huquqi. Davlat boşliği qonun çiqaruvçi parlament, oliy majlis qabul qilgan qonunlar böyiça V. huqukiga ega. Mutlaq V.— davlat boşliğining parlament qabul qilgan qonunni uzil-kesil rad qiliş huquqi; nisbiy V.— davlat boşliğining qonun kuçga kirişini faqat töxtatib qöyadigan rad javobi; bunda parlamentga mazkur qonunni 2-marta ovozga qöyiş b-n qabul qiliş huquqi beriladi; umumiy V.— butun hujjatni yaxlit holda rad etiş imkoni; qisman V.— biron-bir hujjatning ayrim qismlari yoki moddasigina rad qilinişi. Ba'zan parlamentning yuqori palatasi ham quyi palataning qarorini taqiqlaşda V. huquqidan foydalanadi. Xalqaro huquqda: BMT Ustavining 27-moddasiga binoan BMT Xavfsizlik Kengaşining doimiy a'zolari V. huquqiga ega. Xavfsizlik Kengaşida muhokama qilinadigan masalalar Kengaş a'zolarining bir fikrda bölişini talab qiladi. Ulardan birortasi muhokama qilinayotgan qarorning qabul qilinişiga rozilik bildirmasa, qaror rad qilingan hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕТО (лот. veto — тақиқлайман) — ривожланган давлатларда биронта орган, ташкилот қонуни ёки қарори-нинг кучга киришини тўхтатиш ёки кучга киришига йўл қўймаслик ҳуқуқи. Давлат бошлиғи қонун чиқарувчи парламент, олий мажлис қабул қилган қонунлар бўйича В. ҳуқукига эга. Мутлақ В.— давлат бошлиғининг парламент қабул қилган қонунни узил-кесил рад қилиш ҳуқуқи; нисбий В.— давлат бошлиғининг қонун кучга киришини фақат тўхтатиб қўядиган рад жавоби; бунда парламентга мазкур қонунни 2-марта овозга қўйиш б-н қабул қилиш ҳуқуқи берилади; умумий В.— бутун ҳужжатни яхлит ҳолда рад этиш имкони; қисман В.— бирон-бир ҳужжатнинг айрим қисмлари ёки моддасигина рад қилиниши. Баъзан парламентнинг юқори палатаси ҳам қуйи палатанинг қарорини тақиқлашда В. ҳуқуқидан фойдаланади. Халқаро ҳуқуқда: БМТ Уставининг 27-моддасига биноан БМТ Хавфсизлик Кенгашининг доимий аъзолари В. ҳуқуқига эга. Хавфсизлик Кенгашида муҳокама қилинадиган масалалар Кенгаш аъзоларининг бир фикрда бўлишини талаб қилади. Улардан бирортаси муҳокама қилинаётган қарорнинг қабул қилинишига розилик билдирмаса, қарор рад қилинган ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.