Vezuviy
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 93-b. — ziyouz.com
Vezuviy — Yevropaning materik qismidagi sönmagan yagona vulkan. Apennin ya. o.da, Neapol ş. yaqinida (Jan. Italiya). 3 konus hosil qilgan. Içki, eng kattasi va yoşi V. bölib, bal. 1277 m. Krateridan va yangi oqib çiqqan lava orasidan t-rasi 400° li suv buğlari va gazlar çiqib turadi. V. otilganda bazaltli lava oqib çiqadi. Ana şu paytlarda köpinça momaqaldiroq bölib, jala quyadi; yomğir suvi kul b-n arala-ib sel hosil qiladi. Mil. 79 y. da Pompey, Gerkulanum va Stabiya ş.lari şunday oqim ostida qolib ketgan. V. 1631, 1794, 1822, 1906 va 1944 y.larda, oxirgi marta esa 1957—59 ylarda otilgan. 1842 y.da 608 m balandlikda vulkanologiya rasadxonasi qurilgan. 800 m balandlikkaça boğ, tokzor, qarağayzorlar bor. Turizm rivojlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕЗУВИЙ — Европанинг материк қисмидаги сўнмаган ягона вулкан. Апеннин я. о.да, Неаполь ш. яқинида (Жан. Италия). 3 конус ҳосил қилган. Ички, энг каттаси ва ёши В. бўлиб, бал. 1277 м. Кратеридан ва янги оқиб чиққан лава орасидан т-раси 400° ли сув буғлари ва газлар чиқиб туради. В. отилганда базальтли лава оқиб чиқади. Ана шу пайтларда кўпинча момақалдироқ бўлиб, жала қуяди; ёмғир суви кул б-н арала-иб сел ҳосил қилади. Мил. 79 й. да Помпей, Геркуланум ва Стабия ш.лари шундай оқим остида қолиб кетган. В. 1631, 1794, 1822, 1906 ва 1944 й.ларда, охирги марта эса 1957—59 йларда отилган. 1842 й.да 608 м баландликда вулканология расадхонаси қурилган. 800 м баландликкача боғ, токзор, қарағайзорлар бор. Туризм ривожланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.