Videman
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 151-b. — ziyouz.com
Videman - FRANS QONUNI -qattiq jismlarning elektron issiqlik ötkazuvçanligi b-n elektr ötkazuvçanligini boğlovçi munosabat. 1853 y.da nemis fiziklari G. Videman va R. Frans oçgan. Bir xil t-rada elektron issiklik ötkazuvçanlikning elektr ötkazuvçanlikka nisbati barça metallar uçun bir xil. Bu nisbat mutlaq t-ra b-n universal doimiy — Lorens soni (1=2,45-Yu-8 VtOm/K2) orqali çizikdi töğri mutanosib boğlangan. V.-F.q. xona t-rasida köpgina metallar uçun eksperimental tasdiqlangan. Ammo ba'zi metallar (mas., berilliy, marganets) uçun bu qonundan çetga çiqişning tabiati noma'lum.
V.—F.q. yarimötkazgiçlarga ham taalluqli, lekin bu holda Lorens soni yuqoridagi qiymatdan farq qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВИДЕМАН - ФРАНЦ ҚОНУНИ -қаттиқ жисмларнинг электрон иссиқлик ўтказувчанлиги б-н электр ўтказувчанлигини боғловчи муносабат. 1853 й.да немис физиклари Г. Видеман ва Р. Франц очган. Бир хил т-рада электрон иссиклик ўтказувчанликнинг электр ўтказувчанликка нисбати барча металлар учун бир хил. Бу нисбат мутлақ т-ра б-н универсал доимий — Лоренц сони (1=2,45-Ю-8 ВтОм/К2) орқали чизикди тўғри мутаносиб боғланган. В.-Ф.қ. хона т-расида кўпгина металлар учун экспериментал тасдиқланган. Аммо баъзи металлар (мас., бериллий, марганец) учун бу қонундан четга чиқишнинг табиати номаълум.
В.—Ф.қ. яримўтказгичларга ҳам тааллуқли, лекин бу ҳолда Лоренц сони юқоридаги қийматдан фарқ қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.