Videomagnitofon
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 152-b. — ziyouz.com
Videomagnitofon (video... va magnitofon) — tasvir va tovuşlarning yuqori sifatli elektr signallarini magnit lenta (disk)ga yozib olib, uni qayta körsatiş va eşittirişga imkon beradigan apparat. Birinçi V. 1950-y. lar oxirida AQŞda keyin boş-qa mamlakatlarda yaratildi. Magnit lentali V.ning asosiy qismi aylanuvçi videokanallarni sozlaydigan tyuner va lenta tortuvçi mexanizm, signallarni yozib oliş — qayta eşittiriş kanallari, lenta öraşni va videokallakning aylaniş çastotasini rostlovçi tizimlardan, boşqariş blovdan iborat. V. işlatilişiga köra rözğorda işlatiladigan, professional va maxsus xillarga, bir joyga örnatiladigan va bir joydan ikkinçi joyga olib boriladigan xillarga, rangli va oq-qora tasvirda körsatadigan xillarga bölinadi. Yozib oliş vaqtida tasvir va tovuşlarning elektromagnit signallari televizion priyomnikdan (yoki boşqa qurilmalardan) V.ga keladi va magnit lentaga (diskka) yozib olinadi. Qayta körsatişda magnit lenta (disk) dan tasvir va tovuşlarning elektromagnit signallari televizion priyomnikka (qabul qilgiçga) keladi va teleekranda tasvir (tovuş b-n birgalikda) hosil böladi. V.da kadrni vaqtinça töxtatib turadigan kurilmasi bor. V.da rang beruvçi signallarga işlov berişning 3 ta tizimi (sistemasi) bor: SEKAM, PAL va NTSS. Bir tizimdan boşqasiga ötkaziş uçun ularning mikrosxemalari özgartiriladi yoki televizorga örnatilgan dekoder yordamida amalga oşiriladi. Zamonaviy V.larga rangli tasvirlarni va tovuşni raqamli yozib oliş va qayta körsatiş tadbiq etilgan. Bu b-n tasvir va tovuş sifati bir meça martaga yaxşilandi va V.ning özi ixçamlaştirildi. V. televideniyeda, i.t.da, tibbiyotda, sportda, öquv maşğulotlari va b. da qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВИДЕОМАГНИТОФОН (видео... ва магнитофон) — тасвир ва товушларнинг юқори сифатли электр сигналларини магнит лента (диск)га ёзиб олиб, уни қайта кўрсатиш ва эшиттиришга имкон берадиган аппарат. Биринчи В. 1950-й. лар охирида АҚШда кейин бош-қа мамлакатларда яратилди. Магнит лентали В.нинг асосий қисми айланувчи видеоканалларни созлайдиган тюнер ва лента тортувчи механизм, сигналларни ёзиб олиш — қайта эшиттириш каналлари, лента ўрашни ва видеокаллакнинг айланиш частотасини ростловчи тизимлардан, бошқариш бловдан иборат. В. ишлатилишига кўра рўзғорда ишлатиладиган, профессионал ва махсус хилларга, бир жойга ўрнатиладиган ва бир жойдан иккинчи жойга олиб бориладиган хилларга, рангли ва оқ-қора тасвирда кўрсатадиган хилларга бўлинади. Ёзиб олиш вақтида тасвир ва товушларнинг электромагнит сигналлари телевизион приёмникдан (ёки бошқа қурилмалардан) В.га келади ва магнит лентага (дискка) ёзиб олинади. Қайта кўрсатишда магнит лента (диск) дан тасвир ва товушларнинг электромагнит сигналлари телевизион приёмникка (қабул қилгичга) келади ва телеэкранда тасвир (товуш б-н биргаликда) ҳосил бўлади. В.да кадрни вақтинча тўхтатиб турадиган курилмаси бор. В.да ранг берувчи сигналларга ишлов беришнинг 3 та тизими (системаси) бор: СЕКАМ, ПАЛ ва НТСЦ. Бир тизимдан бошқасига ўтказиш учун уларнинг микросхемалари ўзгартирилади ёки телевизорга ўрнатилган декодер ёрдамида амалга оширилади. Замонавий В.ларга рангли тасвирларни ва товушни рақамли ёзиб олиш ва қайта кўрсатиш тадбиқ этилган. Бу б-н тасвир ва товуш сифати бир меча мартага яхшиланди ва В.нинг ўзи ихчамлаштирилди. В. телевидениеда, и.т.да, тиббиётда, спортда, ўқув машғулотлари ва б. да қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.