Vika
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 163–164-b. — ziyouz.com
Vika (Vicia L.) — dukkakdoşlar oilasiga mansub bir va köp yillik ösimliklar turkumi, yem-xaşak ekini. Yevropa, Osiyoning şim.-şarqiy mintaqalari, Şim. Afrika, Jan. Amerikada tarqalgan 150 ga yaqin turi bor. 12 turi ekiladi. Ekma V. vatukli V. turlari don, kök öt, silos, senaj oliş uçun ekiladi. Ekma V. (v. sativa) bir yillik bahori, tukli V. (v. villosa) kuzgi ekin. Poyasi tört qirrali. Barglari patsimon murakkab. Gullari oq, özidan, ba'zan çetdan çanglanadi. Mevasi (dukkaklari) yassiroq bölib, 4— 8 uruğli, 100 kg piçanida 45,8 ozuqa birligi va 12,3 kg hazm böladigan protein bor. 1000 dona uruği vazni 400—1300 g. Uruği tarkibida 24—30% oqsil bor. Gektaridan 200—250 s kök massa, 30—60 s piçan, 20 s don oliş mumkin. V. suğorilganda möl hosil beradi. Özbekistonda V.ning ekiladi gan bir turi (V. faba) bokla deb ataladi. V. tuproqda juda köp miqdorda azot töplaydi, şuning uçun köpgina ekinlarga yaxşi ötmişdoş hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВИКА (Vicia L.) — дуккакдошлар оиласига мансуб бир ва кўп йиллик ўсимликлар туркуми, ем-хашак экини. Европа, Осиёнинг шим.-шарқий минтақалари, Шим. Африка, Жан. Америкада тарқалган 150 га яқин тури бор. 12 тури экилади. Экма В. ватукли В. турлари дон, кўк ўт, силос, сенаж олиш учун экилади. Экма В. (v. sativa) бир йиллик баҳори, тукли В. (v. villosa) кузги экин. Пояси тўрт қиррали. Барглари патсимон мураккаб. Гуллари оқ, ўзидан, баъзан четдан чангланади. Меваси (дуккаклари) яссироқ бўлиб, 4— 8 уруғли, 100 кг пичанида 45,8 озуқа бирлиги ва 12,3 кг ҳазм бўладиган протеин бор. 1000 дона уруғи вазни 400—1300 г. Уруғи таркибида 24—30% оқсил бор. Гектаридан 200—250 ц кўк масса, 30—60 ц пичан, 20 ц дон олиш мумкин. В. суғорилганда мўл ҳосил беради. Ўзбекистонда В.нинг экилади ган бир тури (V. faba) бокла деб аталади. В. тупроқда жуда кўп миқдорда азот тўплайди, шунинг учун кўпгина экинларга яхши ўтмишдош ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.