Viktor Abramoviç Kovda
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 465-b. — ziyouz.com
Kovda Viktor Abramoviç (1904.29.12, Vladikavkaz — 1991.23.10, Moskva) — tuproqşunos olim, Özbekistonda xizmat körsatgan fan va texnika arbobi (1943). Krasnodar qişloq xöjaligi in-tini tugatgan (1927). V. V. Dokuçayev nomidagi Tuproqşunoslik in-ti şörlangan tuproqlar lab. mudiri (1931-39), Moskva un-ti prof. (1939), tuproqşunoslik kafedrasi mudiri (1953-91), SSSR FAning Özbekiston filiali Botaniqa va tuproqşunoslik in-ti direktori (1941—42), YUNESKOning Aniq, va tabiiy fanlar departamenti direktori (1958—65; Parij), Rossiya FA Agrokimyo va tuproqşunoslik in-ti direktori (1970—80).
K.ning asosiy tadqiqotlari Rossiya, Xitoy, Lotin Amerikasi tuproqlarini örganişga bağişlangan va jahon darajasida e'tirof qilingan, şörlangan tuproklarning kelib çiqişi, evolyutsiyasi, geogr.si va melioratsiyasiga, gurunt suvlaridagi töz tarkibining şaqllaniş qonuniyatlariga, ayrim mintaqalar va Yer şarining quruqlik qismi töz balansi masalalari, ularni xaritaga tuşiriş işlariga bağişlangan. Uning rahbarligida «Jahon tuproq xaritasi» naşr qilingan (1979). K. tuproqşunoslikka doir bir neça xalqaro loyihalarga rahbarlik qilgan.
As: Solonçaki i solonsi, M.-L., 1937; Osnovi uçeniya o poçvax: kn. 1—2. M., 1973; Aridizatsiya suşi i borba s zasuxoy. M., 1977.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОВДА Виктор Абрамович (1904.29.12, Владикавказ — 1991.23.10, Москва) — тупроқшунос олим, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1943). Краснодар қишлоқ хўжалиги ин-тини тугатган (1927). В. В. Докучаев номидаги Тупроқшунослик ин-ти шўрланган тупроқлар лаб. мудири (1931-39), Москва ун-ти проф. (1939), тупроқшунослик кафедраси мудири (1953-91), СССР ФАнинг Ўзбекистон филиали Ботаниқа ва тупроқшунослик ин-ти директори (1941—42), ЮНЕСКОнинг Аниқ, ва табиий фанлар департаменти директори (1958—65; Париж), Россия ФА Агрокимё ва тупроқшунослик ин-ти директори (1970—80).
К.нинг асосий тадқиқотлари Россия, Хитой, Лотин Америкаси тупроқларини ўрганишга бағишланган ва жаҳон даражасида эътироф қилинган, шўрланган тупрокларнинг келиб чиқиши, эволюцияси, геогр.си ва мелиорациясига, гурунт сувларидаги тўз таркибининг шақлланиш қонуниятларига, айрим минтақалар ва Ер шарининг қуруқлик қисми тўз баланси масалалари, уларни харитага тушириш ишларига бағишланган. Унинг раҳбарлигида «Жаҳон тупроқ харитаси» нашр қилинган (1979). К. тупроқшуносликка доир бир неча халқаро лойиҳаларга раҳбарлик қилган.
Ас: Солончаки и солонцы, М.-Л., 1937; Основы учения о почвах: кн. 1—2. М., 1973; Аридизация суши и борьба с засухой. М., 1977.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.