Viktor Mari Gyugo
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 517-b. — ziyouz.com
Gyugo Viktor Mari GYUGO (Hugo) Viktor Mari (1802.26.2, Bezanson — 1885.22.5, Parij) — fransuz adibi, romantizmning yirik namoyandasi. Dastlabki asari — «Qasidalar» (1821) şe'rlar töplami monarxiya ğoyalari ta'sirida bölib, 20-y.larning 2-yarmidan demokratik qaraşlari mustahkamlana borgan. Isyonkorlik ruhi b-n suğorilgan «Kromvel» (1827), «Şarq motivlari» (1829), «Marion Delorm» (1829), «Ernani» (1830), «Ryui Blaz» (1838) va b. şe'riy va dramatik asarlarida davrning dolzarb masalalari aks etgan. «Parijdagi Bibi Maryam ibodatxonasi» (1831) tarixiy romani voqealari örta asrda bölib ötadi, asarda muhabbat fojiasi tasvirlanadi. 1848 y.dagi inqilobni olqişlagan. Lui Bonapartning davlat töntarişini (1851) qoralagan. Şundan söng 18 yil surgunda bölib, qator romanlar yozgan. «Pakana Napoleon» (1852), «Xörlanganlar» (1862), «Dengiz zahmatkaşlari» (1866), «Kulib turuvçi kişi» (1869), «Bir jinoyat tarixi» (1877—78) romanlarini yozib, ularda oddiy fransuzlarning oğir hayoti va kuraşini tasvirlaydi. G. romanlaridagi buyuk va olijanob insonlar turmuşdagi pastkaşliklar va illatlarga qarşi kuraşişadi. «Dahşatli yil» (1872) şe'rlar töplami fransuz-pruss uruşi va Parij Kommunasi (1871) voqealariga bağişlangan. Sönggi «93-yil» romani (1874)da inqilobga xayrixoxlik b-n qaragan. «Dengiz zahmatkaşlari» (1938, 1965), «Xörlanganlar»ning «Kozeta» va «Gavroş» bölimlari (1952, 1955), «Byug Jargal» (1982) Q. Mirmuhamedov, Nurbek, E. Obidov tarjimasida özbek tilida naşr qilingan, «Kulib turuvçi kişi» Navoiy teatrida sahnalaştirilgan (1966).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГЮГО (Hugo) Виктор Мари (1802.26.2, Безансон — 1885.22.5, Париж) — француз адиби, романтизмнинг йирик намояндаси. Дастлабки асари — «Қасидалар» (1821) шеърлар тўплами монархия ғоялари таъсирида бўлиб, 20-й.ларнинг 2-ярмидан демократик қарашлари мустаҳкамлана борган. Исёнкорлик руҳи б-н суғорилган «Кромвель» (1827), «Шарқ мотивлари» (1829), «Марион Делорм» (1829), «Эрнани» (1830), «Рюи Блаз» (1838) ва б. шеърий ва драматик асарларида даврнинг долзарб масалалари акс этган. «Париждаги Биби Марям ибодатхонаси» (1831) тарихий романи воқеалари ўрта асрда бўлиб ўтади, асарда муҳаббат фожиаси тасвирланади. 1848 й.даги инқилобни олқишлаган. Луи Бонапартнинг давлат тўнтаришини (1851) қоралаган. Шундан сўнг 18 йил сургунда бўлиб, қатор романлар ёзган. «Пакана Наполеон» (1852), «Хўрланганлар» (1862), «Денгиз заҳматкашлари» (1866), «Кулиб турувчи киши» (1869), «Бир жиноят тарихи» (1877—78) романларини ёзиб, уларда оддий французларнинг оғир ҳаёти ва курашини тасвирлайди. Г. романларидаги буюк ва олижаноб инсонлар турмушдаги пасткашликлар ва иллатларга қарши курашишади. «Даҳшатли йил» (1872) шеърлар тўплами француз-прусс уруши ва Париж Коммунаси (1871) воқеаларига бағишланган. Сўнгги «93-йил» романи (1874)да инқилобга хайрихохлик б-н қараган. «Денгиз заҳматкашлари» (1938, 1965), «Хўрланганлар»нинг «Козета» ва «Гаврош» бўлимлари (1952, 1955), «Бюг Жаргал» (1982) Қ. Мирмуҳамедов, Нурбек, Э. Обидов таржимасида ўзбек тилида нашр қилинган, «Кулиб турувчи киши» Навоий театрида саҳналаштирилган (1966).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.