Viktoriya Viktoriya-Nyanza
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 166-b. — ziyouz.com
Viktoriya Viktoriya-Nyanza VIKTORIYA (Victoria) Viktoriya-Nyanza (Victoria Nyanza), Ukereve — Ekvatorial Afrikadagi çuçuk suvli köl. Tanzaniya, Keniya va Uganda hududlarida. Dengiz sathidan 1134 m ba-landlikdagi Şarqiy Afrika tektonik bukilmasidajoylaşgan. Mayd. 68 ming km2 (kattaligi jihatidan dunyoda 2-örinda turadigan çuçuk suvli köl), uz. 320 km, eni 275 km. Örtaça çuq. 40 m, eng çuqur joyi 80 m. V.— Viktoriya suv omborining bir qismi. Qirğoq çiziğining uz. 7 ming km dan ortiq; qulay qöltiqlari köp, yarim orol, orol va buxtalar bor. Köl atrofi baland tekislik. V.ga quyiladigan daryolardan eng kattasi Kagera. Kölga yiliga örta hisobda 114 km3 suv yiğiladi (16 km3 daryolardan, 98 km3 yoğindan). Viktoriya-Nil daryosi V.dan yiliga 21 km3 suv olib çiqadi, köldan 93 km3 suv buglanadi. V. suvi GES töğoni orqali tartibga solib turiladi. V.da böronlar bölib turadi. Kölda baliq köp, qöltiq va daryolarning quyiliş joylarida timsohlar uçraydi. Sohilida odam va hayvonlarda tripanosomoz kasalligini tarqatuvçi setse paşşa tarqalgan. Kemaçilik rivojlangan. Yirik portlari: Entebbe (Uganda), Mvanza, Bukoba (Tanzaniya), Kisumu (Keniya). Rubondo o.da milliy park taşkil etilgan. V.ni 1858 y.da ingliz sayyohi J. Spik yevropaliklarga ma'lum qilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВИКТОРИЯ (Victoria) Виктория-Ньянза (Victoria Nyanza), Укереве — Экваториал Африкадаги чучук сувли кўл. Танзания, Кения ва Уганда ҳудудларида. Денгиз сатҳидан 1134 м ба-ландликдаги Шарқий Африка тектоник букилмасидажойлашган. Майд. 68 минг км2 (катталиги жиҳатидан дунёда 2-ўринда турадиган чучук сувли кўл), уз. 320 км, эни 275 км. Ўртача чуқ. 40 м, энг чуқур жойи 80 м. В.— Виктория сув омборининг бир қисми. Қирғоқ чизиғининг уз. 7 минг км дан ортиқ; қулай қўлтиқлари кўп, ярим орол, орол ва бухталар бор. Кўл атрофи баланд текислик. В.га қуйиладиган дарёлардан энг каттаси Кагера. Кўлга йилига ўрта ҳисобда 114 км3 сув йиғилади (16 км3 дарёлардан, 98 км3 ёғиндан). Виктория-Нил дарёси В.дан йилига 21 км3 сув олиб чиқади, кўлдан 93 км3 сув бугланади. В. суви ГЭС тўғони орқали тартибга солиб турилади. В.да бўронлар бўлиб туради. Кўлда балиқ кўп, қўлтиқ ва дарёларнинг қуйилиш жойларида тимсоҳлар учрайди. Соҳилида одам ва ҳайвонларда трипаносомоз касаллигини тарқатувчи цеце пашша тарқалган. Кемачилик ривожланган. Йирик портлари: Энтеббе (Уганда), Мванза, Букоба (Танзания), Кисуму (Кения). Рубондо о.да миллий парк ташкил этилган. В.ни 1858 й.да инглиз сайёҳи Ж. Спик европаликларга маълум қилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.