Vilfredo Pareto
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 80-b. — ziyouz.com
Pareto Vilfredo Vilfredo (1848.15.7, Parij - 1923.20.8, Semi-ni, Jeneva yaqinida) — italyan iqtisodçisi va sotsiologi, iqtisodiy nazariyadagi mat. maktabi vakili, marjinalizmning «Lozanna maktabi» an'analarining davomçisi. 1893— 1906 y.larda Lozanna un-tida iqtisodis prof. P. siyosiy iqtisod kişilarnim ehtiyojlari b-n ularni qondirişnş çeklangan vositalari örtasidagi m vozanatni belgilaydigan mexanizm! i örganişi kerak, buning uçun matematik va statistik tahlil usullart .i qöllaş zarur, deb qaraydi. Daromadlarning taqsimlanişi, farovonlikning iqtisodiy nazariyasi töğrisidagi «Pareto qonuni»ni ta'riflab bergan. Marksizmga va inqilobiy harakatlarga duşmanlik közi b-n qaragan. Naflikning an'anaviy mikdoriy ölçaş usullaridan voz keçib, «ijtimoiy maksimal naflilik» («Pareto optimumi») tuşunçasini kiritdi. U funksional yondoşuv asosida ayir-boşlaşning birdan-bir sababi naflilik (ehtiyoj) degan qoidadan voz keçib, iqtisodiy tizimni butunligiça izohlaşga ötdi, talab va taklifga iqtisodiyotni muvozanatlovçi unsurlar sifatida qaradi.
Asosiy asarlari 2 jildli «Siyosiy iqtisod kursi» (1896—99), «Siyosiy iqtisod darsligi» (1906), «Umumiy sotsiologiya böyiça traktat» (1916) va b.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРЕТО (Pareto) Вильфредо (1848.15.7, Париж - 1923.20.8, Семи-ньи, Женева яқинида) — итальян иқтисодчиси ва социологи, иқтисодий назариядаги мат. мактаби вакили, маржинализмнинг «Лозанна мактаби» анъаналарининг давомчиси. 1893— 1906 й.ларда Лозанна ун-тида иқтисодис проф. П. сиёсий иқтисод кишиларним эҳтиёжлари б-н уларни қондиришнш чекланган воситалари ўртасидаги м возанатни белгилайдиган механизм! i ўрганиши керак, бунинг учун математик ва статистик таҳлил усулларт .i қўллаш зарур, деб қарайди. Даромадларнинг тақсимланиши, фаровонликнинг иқтисодий назарияси тўғрисидаги «Парето қонуни»ни таърифлаб берган. Марксизмга ва инқилобий ҳаракатларга душманлик кўзи б-н қараган. Нафликнинг анъанавий микдорий ўлчаш усулларидан воз кечиб, «ижтимоий максимал нафлилик» («Парето оптимуми») тушунчасини киритди. У функционал ёндошув асосида айир-бошлашнинг бирдан-бир сабаби нафлилик (эҳтиёж) деган қоидадан воз кечиб, иқтисодий тизимни бутунлигича изоҳлашга ўтди, талаб ва таклифга иқтисодиётни мувозанатловчи унсурлар сифатида қаради.
Асосий асарлари 2 жилдли «Сиёсий иқтисод курси» (1896—99), «Сиёсий иқтисод дарслиги» (1906), «Умумий социология бўйича трактат» (1916) ва б.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.