Viloyati faqih
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 169-b. — ziyouz.com
Viloyati faqih (arab.- fors.-fa-qihning hukmronligi) — islom huquqşunosligi asosida boşqariladigan davlat tuzumi. Ilk islomda bundam tuşunça oxir zamon yakinlaşganda amalga oşadigan eng adolatli ijtimoiy tuzumni anglatgan. Şialik bu tuşunça «yaşiringan imom maxdiy»-ning kelişi va adolat örnatişi haqidagi ğoyaga boğlangan. 1979 y.dagi Eron islom inqilobi natijasida bu ğoyani amalga oşiriş, amalda imom zimmasiga yuklaş mumkinligi haqidagi aqidalar vujudga keldi. Eron Islom Respublikasiga 1989 y.gaça rahbarlik qilgan oyatulloh aluzmo Ruhallohal-Musaviy al-Xumayniy ana şunday V. f. rahbari vazifasini bajardi, ya'ni u davlatning biror lavozimida bölmasa ham, amalda butun Eron ijtimoiy hayotiga rahbarlik qildi. Hoz. kunda ham Eronda saylab qöyilgan prezident turmuşning barça sohalarida diniy rahbar b-n bamaslahat faoliyat körsatadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВИЛОЯТИ ФАҚИҲ (араб.- форс.-фа-қиҳнинг ҳукмронлиги) — ислом ҳуқуқшунослиги асосида бошқариладиган давлат тузуми. Илк исломда бундам тушунча охир замон якинлащганда амалга ошадиган энг адолатли ижтимоий тузумни англатган. Шиалик бу тушунча «яширинган имом махдий»-нинг келиши ва адолат ўрнатиши ҳақидаги ғояга боғланган. 1979 й.даги Эрон ислом инқилоби натижасида бу ғояни амалга ошириш, амалда имом зиммасига юклаш мумкинлиги ҳақидаги ақидалар вужудга келди. Эрон Ислом Республикасига 1989 й.гача раҳбарлик қилган оятуллоҳ алузмо Руҳаллоҳал-Мусавий ал-Хумайний ана шундай В. ф. раҳбари вазифасини бажарди, яъни у давлатнинг бирор лавозимида бўлмаса ҳам, амалда бутун Эрон ижтимоий ҳаётига раҳбарлик қилди. Ҳоз. кунда ҳам Эронда сайлаб қўйилган президент турмушнинг барча соҳаларида диний раҳбар б-н бамаслаҳат фаолият кўрсатади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.