Vilyam Garvey
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 92-b. — ziyouz.com
Garvey Vilyam GARVEY Vilyam, Xarvi Uilyam (Harvey William) (1578.1.4, Folkston, Kent grafligi — 1657.3.6, London) — ingliz vraçi va tabiatşunosi. Ilmiy fiziologiya va embriologiya asosçilaridan biri. Qon aylanişi haqidagi ta'limotni yaratgan. Xususan odam va hayvonlar gavdasida doim ma'lum miqdordagi qon berk doirada aylanib yurişini isbotlab bergan. Bu jarayonda yurak asosiy rol öynaşini körsatib, yurakdan qon arteriyalar orqali çiqib, venalar orqali qaytişini aniqlagan, yurak har gal qisqarganda çiqadigan qon miqdorini belgilagan. Umrining oxirgi yillarida hayvonlarning individual rivojlanişini örgangan. Epigenez nazariyasini birinçi bölib ta'riflab bergan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАРВЕЙ Вильям, Харви Уильям (Harvey William) (1578.1.4, Фолкстон, Кент графлиги — 1657.3.6, Лондон) — инглиз врачи ва табиатшуноси. Илмий физиология ва эмбриология асосчиларидан бири. Қон айланиши ҳақидаги таълимотни яратган. Хусусан одам ва ҳайвонлар гавдасида доим маълум миқдордаги қон берк доирада айланиб юришини исботлаб берган. Бу жараёнда юрак асосий роль ўйнашини кўрсатиб, юракдан қон артериялар орқали чиқиб, веналар орқали қайтишини аниқлаган, юрак ҳар гал қисқарганда чиқадиган қон миқдорини белгилаган. Умрининг охирги йилларида ҳайвонларнинг индивидуал ривожланишини ўрганган. Эпигенез назариясини биринчи бўлиб таърифлаб берган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.