Vitellogenez
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 206-b. — ziyouz.com
Vitellogenez (lot. vitellus — sariqlik va ...genez) — sariqlik hosil bölişi, ootsitlarning tez ösiş fazasida ularda sariqlik sintezlanişi va töplanişi. Bu jarayonda ootsitning iştiroki oogenez tipiga boğliq. Solitar oogenezda sariklik oqsillari ootsitning granulalaşgan endoplazmatik törida (ya'ni endogen) sintezlanadi; Golji kompleksida esa sariqlik granulalari şakllanadi va uglevodlar oqsillarga birikadi. Alimentar oogenezda sariqlik oqsillarining asosiy qismi tuxumdondan taşqarida (ya'ni ekzogen) sintezlanadi va pinotsitoz orqali gemo-limfadan yoki qondan ootsitga ötadi; sariqlik granulalari esa vitellogenin oqsilidan pinotsitoz pufakçalarda şakllanadi. Bu pufakçalar bir-biri va Golji kompleksi moddalari b-n qöşiladi. Bir qança mollyuskalar va suvda hamda quruqliqda yaşovçilarda kristallik tuzilgan sariqlik granulalari mitoxondriyalarda şakllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВИТЕЛЛОГЕНЕЗ (лот. vitellus — сариқлик ва ...генез) — сариқлик ҳосил бўлиши, ооцитларнинг тез ўсиш фазасида уларда сариқлик синтезланиши ва тўпланиши. Бу жараёнда ооцитнинг иштироки оогенез типига боғлиқ. Солитар оогенезда сариклик оқсиллари ооцитнинг гранулалашган эндоплазматик тўрида (яъни эндоген) синтезланади; Гольжи комплексида эса сариқлик гранулалари шаклланади ва углеводлар оқсилларга бирикади. Алиментар оогенезда сариқлик оқсилларининг асосий қисми тухумдондан ташқарида (яъни экзоген) синтезланади ва пиноцитоз орқали гемо-лимфадан ёки қондан ооцитга ўтади; сариқлик гранулалари эса вителлогенин оқсилидан пиноцитоз пуфакчаларда шаклланади. Бу пуфакчалар бир-бири ва Гольжи комплекси моддалари б-н қўшилади. Бир қанча моллюскалар ва сувда ҳамда қуруқлиқда яшовчиларда кристаллик тузилган сариқлик гранулалари митохондрияларда шаклланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.