Vladimir Ivanoviç Vernadskiy
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 130-b. — ziyouz.com
Vernadskiy Vladimir Ivanoviç [1863.28.2 (12.3), Peterburg - 1945.6.1, Moskva] — tabiatşunos, mineralog va kristallograf; geokimyo, biogeokimyo, radiogeologiya va biosfera asosçilaridan biri. Rossiya FA akad. (1912), Ukraina FA taşkilotçisi va birinçi prezidenti (1919), Çexoslovakiya (1926) va Parij (1928) FA a'zosi. Moskva un-ti prof. (1898-1911). V. öz tadqiqotlarida katta amaliy ahamiyatga ega bulgan yirik ilmiy muammolar: silikatlarning tuzilişi, nodir va tarqoq elementlar geokimyosi, radioaktiv minerallarni qidirib topiş, geokimyoviy jarayonlarda organizmlar roli, toğ jinslarining mutlaq yoşini aniqlaş va b.ni ilgari surdi; minerallarning kelib çiqişida yangi evolyutsion nazariyani (genetik mineralogiyani) işlab çiqdi. V. radioaktiv moddalar ahamiyatini aniqladi (1911). V. biosfera kimyoviy elementlarning töplanişi, almaşinişi va tarqalişida organizmlarning rolini, biosfera inson mehnati va u qölga kiritgan ilmiy muvaffaqiyatlar tufayli asta-sekin yangi holat — noosferaga ötişini birinçi bölib körsatib berdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВЕРНАДСКИЙ Владимир Иванович [1863.28.2 (12.3), Петербург - 1945.6.1, Москва] — табиатшунос, минералог ва кристаллограф; геокимё, биогеокимё, радиогеология ва биосфера асосчиларидан бири. Россия ФА акад. (1912), Украина ФА ташкилотчиси ва биринчи президенти (1919), Чехословакия (1926) ва Париж (1928) ФА аъзоси. Москва ун-ти проф. (1898-1911). В. ўз тадқиқотларида катта амалий аҳамиятга эга булган йирик илмий муаммолар: силикатларнинг тузилиши, нодир ва тарқоқ элементлар геокимёси, радиоактив минералларни қидириб топиш, геокимёвий жараёнларда организмлар роли, тоғ жинсларининг мутлақ ёшини аниқлаш ва б.ни илгари сурди; минералларнинг келиб чиқишида янги эволюцион назарияни (генетик минералогияни) ишлаб чиқди. В. радиоактив моддалар аҳамиятини аниқлади (1911). В. биосфера кимёвий элементларнинг тўпланиши, алмашиниши ва тарқалишида организмларнинг ролини, биосфера инсон меҳнати ва у қўлга киритган илмий муваффақиятлар туфайли аста-секин янги ҳолат — ноосферага ўтишини биринчи бўлиб кўрсатиб берди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.