Vladimir viloyati

Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 213-b. — ziyouz.com

Vladimir viloyati — RF tarkibidagi viloyat. 1944 yil 14 avg.da tuzilgan. Mayd. 29,0 ming km2. Aholisi 1660 ming kişi (1995), 80% şaharlik. Viloyat tarkibida 21 şahar, 36 şaharça bor. Markazi — Vladimir ş. V. v. Şarqiy Yevropa tekisligida joylaşgan. Yer usti bir oz past-baland tekislik (eng baland joyi 236 m). Iklimi mö'tadil kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi — 1G, iyulniki 17°. Yiliga 480—580 mm yoğin yoğadi. Vegetatsiya davri 160—180 kun. Asosiy daryolari: Oka va Klyazma. Tuproqlari asosan, turli xil mexanik tarkibdagi çimli podzol tuproqlar. Meşçera pasttekisligida botqoq tuproqlar, Oka va Klyazma vodiylarida çimli allyuvial tuproqlar.

Energetikasi çetdan keltirilgan yoqilği asosida işlaydi, torf qazib çiqariladi. Issiqlik elektr st-yasi bor. Asosiy sanoat tarmoqlari — maşinasozlik va metallsozlik. Traktor, elektr motorlari, avtopribor (Vladimir), ekskavator, mototsikl (Kovrov), teplovoz, muzlatgiç (Murom), radioapparatura va televizorlar (Aleksandrov), kabel (Kolçugino) va b. işlab çiqariladi. Yengil sanoat (asosan ziğir tolasidan gazlama i. ç. va trikotaj buyumlar) korxonalari ham bor. Oyna-şişa, jumladan texnik oyna, billur idişlar (Gus-Xrustalniy va b.) işlab çikariladi. Yogoçsozlik sanoati rivojlangan. Badiiy buyumlar sanoati — kaştaçilik, zargarlik korxonalari, miniatyuralari (Mstyora) b-n ham maşhur.

Q. x.da asosan kartoşka, ziğir ekiladi. Şaharlar atrofida — sabzavotçilik, Opolyeda boğdorçilik rivojlangan. Çorvaçiligi sut-göşt yetiştirişga ixtisoslaşgan. Qoramol, çöçqa, qöy va eçki boqiladi. T. y. ziç joylaşgan. Avtomobil yöllari rivojlangan. Oka va Klyazma daryolarida kema qatnaydi. 1992 y.da 11 örta maxsus öquv yurti, 2 oliy öquv yurti, 2 teatr, muzey faoliyat körsatadi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ВЛАДИМИР ВИЛОЯТИ — РФ таркибидаги вилоят. 1944 йил 14 авг.да тузилган. Майд. 29,0 минг км2. Аҳолиси 1660 минг киши (1995), 80% шаҳарлик. Вилоят таркибида 21 шаҳар, 36 шаҳарча бор. Маркази — Владимир ш. В. в. Шарқий Европа текислигида жойлашган. Ер усти бир оз паст-баланд текислик (энг баланд жойи 236 м). Иклими мўътадил континентал. Янв.нинг ўртача т-раси — 1Г, июлники 17°. Йилига 480—580 мм ёғин ёғади. Вегетация даври 160—180 кун. Асосий дарёлари: Ока ва Клязьма. Тупроқлари асосан, турли хил механик таркибдаги чимли подзол тупроқлар. Мешчера пасттекислигида ботқоқ тупроқлар, Ока ва Клязьма водийларида чимли аллювиал тупроқлар.

Энергетикаси четдан келтирилган ёқилғи асосида ишлайди, торф қазиб чиқарилади. Иссиқлик электр ст-яси бор. Асосий саноат тармоқлари — машинасозлик ва металлсозлик. Трактор, электр моторлари, автоприбор (Владимир), экскаватор, мотоцикл (Ковров), тепловоз, музлатгич (Муром), радиоаппаратура ва телевизорлар (Александров), кабель (Кольчугино) ва б. ишлаб чиқарилади. Енгил саноат (асосан зиғир толасидан газлама и. ч. ва трикотаж буюмлар) корхоналари ҳам бор. Ойна-шиша, жумладан техник ойна, биллур идишлар (Гусь-Хрустальний ва б.) ишлаб чикарилади. Ёгочсозлик саноати ривожланган. Бадиий буюмлар саноати — каштачилик, заргарлик корхоналари, миниатюралари (Мстёра) б-н ҳам машҳур.

Қ. х.да асосан картошка, зиғир экилади. Шаҳарлар атрофида — сабзавотчилик, Опольеда боғдорчилик ривожланган. Чорвачилиги сут-гўшт етиштиришга ихтисослашган. Қорамол, чўчқа, қўй ва эчки боқилади. Т. й. зич жойлашган. Автомобиль йўллари ривожланган. Ока ва Клязьма дарёларида кема қатнайди. 1992 й.да 11 ўрта махсус ўқув юрти, 2 олий ўқув юрти, 2 театр, музей фаолият кўрсатади.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.