Vobkent
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 214–215-b. — ziyouz.com
Vobkent (öğuz şevasidagi «vob» yoki «vahobkent» — «böz, qöriqaagi qişloq» ma'nosida) — Buxoro viloyatidagi şahar (1981 y.dan). Vobkent tumaninint ma'muriy markazi. V. — köhna şaharlardan biri. Örta asrlarda V. atrofida bir neça qişloq-qörğonlar bölgan. V.ning ğarbida joylaşgan Narşax qişloği şulardan biri. 10-a. da yaşagan tarixçi olim Narşaxiy şu qişloqda tavallud topgan. Narşax qişloği Muqanna qözğoloni markazlaridan biri bölgan.
V. 14-a. hujjatlarida öz qozisiga ega bölgan qasaba, ya'ni şahar sifatida Vobkana nomi b-n tilga olinadi. 16-a dan boşlab V. ikki nom — Vobkana va Komot deb yuritila boşlagan. 17-a.ning tarixçi olimi Mahmud ibn Valining («Bahr ul-asror»; 1634—41) kitobida V. tumani nomi Komot şaklida keltiriladi. V. haqida Mirzo Badening «Majma' al-arqom» («Raqamlar majmui»; 18-a.) kitobida ham ma'lumotlar uçraydi. 19-a. 2-yarmiga oid vaqf hujjatlarida keltirilişiça, Komot tumani (hoz. Vobkent tumani)dagi Narçoq (Narşax) qişloğida hunarmandlar köp bölgan. V .da qadimda Madrasa, xammom, bozor masjidi, Köhna Vobkand, Vobkand Qörğoni kabi tarixiy obidalar bölib, hozirda saqlanmagan.
V. Buxoroni Samarqand va Toşkent b-n boğlovçi avtomobil magistral yöli yoqasida joylaşgan. V.ning örtasidan Zarafşon daryosining irmoği Vobkent daryosi kesib ötgan. Yaqin t. y. stapsiyasi — Buxorodan 28 km. Aholisi qariyb 16 ming kişi (2001), asosan özbeklar; şuningdek rus, tojik, tatar, ozarbayjon va b. ham yaşaydi. Tuman taşkilotlari, paxta lunkti, hunarmandçilik va badiiy buyuml ar sexi faoliyat körsatadi. Me'moriy yodgorliklardan Vobkent minorasi bor.
V.da 1993 y. 120 örinli viloyat soğlomlaştiriş markazi işga tuşirildi. Q.x. kasb-hunar kolleji (600 örinli), umumiy ta'lim maktablari, stadion, dorixona, davolaş muassasalari, maişiy xizmat va jamoat ovqatlaniş punktlari, novvoyxona, sanoat mollari va bolalar dunyosi magazini, bozor, kutubxona, madaniyat uyi, mehmonxona, yozgi va kişki kinoteatrlar, aloqa bölimi, maişiy xizmat punktlari mavjud.
Qahramon Rajabov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОБКЕНТ (ўғуз шевасидаги «воб» ёки «ваҳобкент» — «бўз, қўриқааги қишлоқ» маъносида) — Бухоро вилоятидаги шаҳар (1981 й.дан). Вобкент туманининт маъмурий маркази. В. — кўҳна шаҳарлардан бири. Ўрта асрларда В. атрофида бир неча қишлоқ-қўрғонлар бўлган. В.нинг ғарбида жойлашган Наршах қишлоғи шулардан бири. 10-а. да яшаган тарихчи олим Наршахий шу қишлоқда таваллуд топган. Наршах қишлоғи Муқанна қўзғолони марказларидан бири бўлган.
В. 14-а. ҳужжатларида ўз қозисига эга бўлган қасаба, яъни шаҳар сифатида Вобкана номи б-н тилга олинади. 16-а дан бошлаб В. икки ном — Вобкана ва Комот деб юритила бошлаган. 17-а.нинг тарихчи олими Маҳмуд ибн Валининг («Баҳр ул-асрор»; 1634—41) китобида В. тумани номи Комот шаклида келтирилади. В. ҳақида Мирзо Баденинг «Мажмаъ ал-арқом» («Рақамлар мажмуи»; 18-а.) китобида ҳам маълумотлар учрайди. 19-а. 2-ярмига оид вақф ҳужжатларида келтирилишича, Комот тумани (ҳоз. Вобкент тумани)даги Нарчоқ (Наршах) қишлоғида ҳунармандлар кўп бўлган. В .да қадимда Мадраса, хаммом, бозор масжиди, Кўҳна Вобканд, Вобканд Қўрғони каби тарихий обидалар бўлиб, ҳозирда сақланмаган.
В. Бухорони Самарқанд ва Тошкент б-н боғловчи автомобиль магистрал йўли ёқасида жойлашган. В.нинг ўртасидан Зарафшон дарёсининг ирмоғи Вобкент дарёси кесиб ўтган. Яқин т. й. стапцияси — Бухородан 28 км. Аҳолиси қарийб 16 минг киши (2001), асосан ўзбеклар; шунингдек рус, тожик, татар, озарбайжон ва б. ҳам яшайди. Туман ташкилотлари, пахта лункти, ҳунармандчилик ва бадиий буюмл ар цехи фаолият кўрсатади. Меъморий ёдгорликлардан Вобкент минораси бор.
В.да 1993 й. 120 ўринли вилоят соғломлаштириш маркази ишга туширилди. Қ.х. касб-ҳунар коллежи (600 ўринли), умумий таълим мактаблари, стадион, дорихона, даволаш муассасалари, маиший хизмат ва жамоат овқатланиш пунктлари, новвойхона, саноат моллари ва болалар дунёси магазини, бозор, кутубхона, маданият уйи, меҳмонхона, ёзги ва кишки кинотеатрлар, алоқа бўлими, маиший хизмат пунктлари мавжуд.
Қаҳрамон Ражабов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.