Vodiy muzligi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 217-b. — ziyouz.com
Vodiy muzligi - toğ daryosi vodiysi böylab joylaşgan muzlik. Muzlik şakli, xarakteri va harakat yönalişi vodiy b-n boğliq. V. m. morfologik jihatdan 2 qismga bölinadi: yuqori — töyiniş qismi yoki firn havzasi, unda moddalar akkumulyatsiyasi ablyatsiyadan ortiqça böladi va quyi qism — unda ablyatsiya akkumulyatsiyadan köproq böladi. V. m.ning ablyatsiya qismi muzlik tili deyiladi. Muzlik vodiyning qaysi qismini egallaşiga qarab sirk (kar) tipidagi, alp tipidagi murakkab (yoki polisintetik) tip va qadimgi yoki dendrit tipidagi V. m.lari böladi. Firn havzasi bölmagan va qor köçkisi hamda yon bağirlardan qulab tuşadigan muzlikdan töyinadigan V. m. turkiston tipi, dovondagi firp dalasidan toğ tizmasining ikkala tomoniga oqib tuşadigan muzlik qarmoq muzlik deyiladi.
V. m.ning toğ muzliklari va muzlik qoplamlari oraliğidagi ötkinçi şakllari, törsimon muzlik yoki Şpitsbergen tipi, toğ oldi yoki alyaska tipi ham buladi. Muzlik qoplamlari orasidagi V. m. t a -şqariga çiqadigan muzlik deyiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОДИЙ МУЗЛИГИ - тоғ дарёси водийси бўйлаб жойлашган музлик. Музлик шакли, характери ва ҳаракат йўналиши водий б-н боғлиқ. В. м. морфологик жиҳатдан 2 қисмга бўлинади: юқори — тўйиниш қисми ёки фирн ҳавзаси, унда моддалар аккумуляцияси абляциядан ортиқча бўлади ва қуйи қисм — унда абляция аккумуляциядан кўпроқ бўлади. В. м.нинг абляция қисми музлик тили дейилади. Музлик водийнинг қайси қисмини эгаллашига қараб цирк (кар) типидаги, альп типидаги мураккаб (ёки полисинтетик) тип ва қадимги ёки дендрит типидаги В. м.лари бўлади. Фирн ҳавзаси бўлмаган ва қор кўчкиси ҳамда ён бағирлардан қулаб тушадиган музликдан тўйинадиган В. м. туркистон типи, довондаги фирп даласидан тоғ тизмасининг иккала томонига оқиб тушадиган музлик қармоқ музлик дейилади.
В. м.нинг тоғ музликлари ва музлик қопламлари оралиғидаги ўткинчи шакллари, тўрсимон музлик ёки Шпицберген типи, тоғ олди ёки аляска типи ҳам булади. Музлик қопламлари орасидаги В. м. т а -шқарига чиқадиган музлик дейилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.