Vodorod ftorid
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 221-b. — ziyouz.com
Vodorod ftorid VODOROD FTORID, HF - ötkir hidli rangsiz gaz. V. f. 19,43° dayoq suyuqpikka aylanadi. Havoda kuçli tutab, uning namligi ta'sirida tomçisimon eritma hosil qiladi. Suyuq holdagi V. f. ning ziçligi 991 kg/m3, qaynaş t-rasi 19,43°, suyuqlaniş t-rasi — 83,1°. Suvda çeksiz miqdorda erib ftorid kislota hosil qiladi. V. f. boşqa kislotalardan farqli ölaroq kremniy (IV)-okchh b-n reaksiyaga kirişadi:
SiO2+4HF=SiF4+2H2O
V. f. ning şişalarni xiralaştirişi şu reaksiyaga asoslangan bölib, sanoatda undan şişalarga gul va turli belgilar çizişda foydalaniladi. V. f. tabiiy birikma — flyuorit (CaF2) ga konsentrlangan sulfat kislota ta'sir ettirib olinadi. V. f. ftor, sun'iy kreolit va ftororganik birikmalar olişda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОДОРОД ФТОРИД, HF - ўткир ҳидли рангсиз газ. В. ф. 19,43° даёқ суюқпикка айланади. Ҳавода кучли тутаб, унинг намлиги таъсирида томчисимон эритма ҳосил қилади. Суюқ ҳолдаги В. ф. нинг зичлиги 991 кг/м3, қайнаш т-раси 19,43°, суюқланиш т-раси — 83,1°. Сувда чексиз миқдорда эриб фторид кислота ҳосил қилади. В. ф. бошқа кислоталардан фарқли ўлароқ кремний (IV)-okchh б-н реакцияга киришади:
SiO2+4HF=SiF4+2H2O
В. ф. нинг шишаларни хиралаштириши шу реакцияга асосланган бўлиб, саноатда ундан шишаларга гул ва турли белгилар чизишда фойдаланилади. В. ф. табиий бирикма — флюорит (CaF2) га концентрланган сульфат кислота таъсир эттириб олинади. В. ф. фтор, сунъий креолит ва фторорганик бирикмалар олишда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.