Vodorod peroksid
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 221-b. — ziyouz.com
Vodorod peroksid VODOROD PEROKSID, N,O2- vodorod b-n kislorod birikmasi, rangsiz suyuqlik, ziçligi 1,46 g/yem3. Suyuqlaniş t-rasi —0,41°, qaynaş t-rasi 150,2°. Suv b-n yaxşi aralaşadi. Sof holdagi V. p. turğun, lekin oğir metallar va ionlari ta'sirida suv b-n kislorodga parçalanadi. Organik moddalar va faol metallarning oksidlanişi hamda kislorodning katodda qaytarilişi natijasida hosil böladi. Lab.da metall peroksidlar (BaO,, Na2O,) ning suyultirilgan kislotalar b-n özaro ta'siri natijasida, sanoatda esa alkilantragidroxinonlar, birinçi navbatda 2-etil, 2-uçlamçi butil- va 2-pentilantragidroxinonlarni avto-oksidlaş usuli b-n olinadi. Suvdagi 30 % li eritmasi pergidrol deyiladi. V. p. tarkibidagi kislorod atomlari ham oksidlovçi, ham qaytaruvçi xossaga ega. V. p. ipak, jun va möyna kabi mahsulotlarni oqartiş uçun, tibbiyotda va oziq-ovqat sanoatida dezinfeksiyalovçi modda sifatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОДОРОД ПЕРОКСИД, Н,О2- водород б-н кислород бирикмаси, рангсиз суюқлик, зичлиги 1,46 г/ем3. Суюқланиш т-раси —0,41°, қайнаш т-раси 150,2°. Сув б-н яхши аралашади. Соф ҳолдаги В. п. турғун, лекин оғир металлар ва ионлари таъсирида сув б-н кислородга парчаланади. Органик моддалар ва фаол металларнинг оксидланиши ҳамда кислороднинг катодда қайтарилиши натижасида ҳосил бўлади. Лаб.да металл пероксидлар (BaO,, Na2O,) нинг суюлтирилган кислоталар б-н ўзаро таъсири натижасида, саноатда эса алкилантрагидрохинонлар, биринчи навбатда 2-этил, 2-учламчи бутил- ва 2-пентилантрагидрохинонларни авто-оксидлаш усули б-н олинади. Сувдаги 30 % ли эритмаси пергидрол дейилади. В. п. таркибидаги кислород атомлари ҳам оксидловчи, ҳам қайтарувчи хоссага эга. В. п. ипак, жун ва мўйна каби маҳсулотларни оқартиш учун, тиббиётда ва озиқ-овқат саноатида дезинфекцияловчи модда сифатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.