Vojib
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 223-b. — ziyouz.com
Vojib (arab. — majburiyat, burç) islom şariati tuşunçasi. Musulmonlar Alloh va Muhammad (as) amrlarigina emas, yakka hukmdor (xalifa, podşo, amir, xon) lar farmoyişini ham bajarişi majburiy ekanligini anglatadi. Majburiylik nuqtai nazaridan V. farzdan keyin, sunnat talablaridan oldin turadi. Islomda V. ni inkor etiş oğir gunoh hisoblansa-da, kofirlikka nisbat berilmaydi. «Podşohning amri vojib» degan tuşunça Qur'onda bor. Sunniylikda V. ga şariat tuşunçalari böyiça farz b-n sunnat orasidan joy beriş — hanafiya mazhabidagina e'tirof etilgan. Boşqa uç mazhabda V. alohida tuşunça sifatida qabul qilinmagan. Ularda farzdan keyin bevosita sunnatga örin berilgan. V. ni esa ular farzga qöşib yuborişgan. Binobarin ular hanafiya mazhabidagi V. larni farz hisoblaydilar. Mas., beş vaqt namoz, röza, zakot, hajni hanafiylar farz desa, ular farz ham, V. ham deb atayveradilar.
Abdulaziz Mansur.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОЖИБ (араб. — мажбурият, бурч) ислом шариати тушунчаси. Мусулмонлар Аллоҳ ва Муҳаммад (ас) амрларигина эмас, якка ҳукмдор (халифа, подшо, амир, хон) лар фармойишини ҳам бажариши мажбурий эканлигини англатади. Мажбурийлик нуқтаи назаридан В. фарздан кейин, суннат талабларидан олдин туради. Исломда В. ни инкор этиш оғир гуноҳ ҳисобланса-да, кофирликка нисбат берилмайди. «Подшоҳнинг амри вожиб» деган тушунча Қуръонда бор. Суннийликда В. га шариат тушунчалари бўйича фарз б-н суннат орасидан жой бериш — ҳанафия мазҳабидагина эътироф этилган. Бошқа уч мазҳабда В. алоҳида тушунча сифатида қабул қилинмаган. Уларда фарздан кейин бевосита суннатга ўрин берилган. В. ни эса улар фарзга қўшиб юборишган. Бинобарин улар ҳанафия мазҳабидаги В. ларни фарз ҳисоблайдилар. Мас., беш вақт намоз, рўза, закот, ҳажни ҳанафийлар фарз деса, улар фарз ҳам, В. ҳам деб атайверадилар.
Абдулазиз Мансур.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.