Volfart paşşasi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 238-b. — ziyouz.com
Volfart paşşasi (Wohlfartia magnifl ca) — taxin paşşalar oilasiga kiradigan haşarot. Tanasi oç kulrang, ustida qora doğlari bor, uz. 9— 13 mm. Jan. Yevropa, Şim. Afrika, Markaziy Osiyoda tarqalgan. Qanot çiqargani ötloqlar va yaylovlardagi ösimliklar gulida köp uçraydi. V. p. urçiş vaktida hayvonlar yaşaydigan joylarga kelib, yetilgan (uz. 1 mm ça) liçinkalarini (120—160 tadan) hayvon tanasidagi yaraçaqalarga, şuningdek köz, burun, oğiz şilimşiq pardalariga, quloq supralariga taşlab ketadi. Liçinkalarining yaralarda yaşaş davri 2,5—3 kun. V.p. yiliga.6 marta böğin berişi mumkin. V.p. liçinkalari odamlarga ham tuşişi mumkin. Ular odamning yara joyiga, teri burmalari yoki köz va burniga tuşganda töqimalarni yeb, tuzalişi qiyin yaralar paydo qiladi.
Kuraş çoralari: liçinkalar yaradan pinset b-n terib taşlanadi, yara xlorformli suv, xlorofos eritmasi b-n yuviladi. Uy hayvonlari yarasidagi liçinkalar qirtişlab olinadi, yara lizol, volfartol, yodoform, kseroform, kreolin b-n yuviladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ВОЛЬФАРТ ПАШШАСИ (Wohlfartia magnifl ca) — тахин пашшалар оиласига кирадиган ҳашарот. Танаси оч кулранг, устида қора доғлари бор, уз. 9— 13 мм. Жан. Европа, Шим. Африка, Марказий Осиёда тарқалган. Қанот чиқаргани ўтлоқлар ва яйловлардаги ўсимликлар гулида кўп учрайди. В. п. урчиш вактида ҳайвонлар яшайдиган жойларга келиб, етилган (уз. 1 мм ча) личинкаларини (120—160 тадан) ҳайвон танасидаги ярачақаларга, шунингдек кўз, бурун, оғиз шилимшиқ пардаларига, қулоқ супраларига ташлаб кетади. Личинкаларининг яраларда яшаш даври 2,5—3 кун. В.п. йилига.6 марта бўғин бериши мумкин. В.п. личинкалари одамларга ҳам тушиши мумкин. Улар одамнинг яра жойига, тери бурмалари ёки кўз ва бурнига тушганда тўқималарни еб, тузалиши қийин яралар пайдо қилади.
Кураш чоралари: личинкалар ярадан пинцет б-н териб ташланади, яра хлорформли сув, хлорофос эритмаси б-н ювилади. Уй ҳайвонлари ярасидаги личинкалар қиртишлаб олинади, яра лизол, вольфартол, йодоформ, ксероформ, креолин б-н ювилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.